CALL FOR PAPERS "Między liberalizmem i konserwatyzmem"

2021-09-14

Zmiana i konserwacja to, według Zygmunta Baumana, dwa bieguny kultury. Historycznie rzecz biorąc, kultura albo bywała stróżem hierarchii i narzędziem utrzymania społecznego status quo albo stawała się oświeceniowym projektem nowego człowieczeństwa i społeczeństwa. Zmieniając perspektywę, rządzący, ale i rządzeni, używają kultury albo jako wehikułu powrotu do mitycznego złotego wieku, albo jako narzędzia wyzwolenia jednostki od skostniałych, opresyjnych tradycji. Zwarcie tych dwóch odwiecznych tendencji przybrało charakter międzypokoleniowego konfliktu pod koniec lat 60. ubiegłego wieku. Za sprawą ruchu kontrkultury, obok polityki i ekonomii, kultura stała się jednym z głównych obszarów konfliktów społecznych. Wewnętrzny konflikt, który przetoczył się przez Stany Zjednoczone i kraje Europy Zachodniej ponad pół wieku temu, powraca dziś ze zmiennym natężeniem. Starcie liberalizmu i konserwatyzmu, bardziej lub mniej ideologizowane, stanowi jedną z kluczowych linii podziału także polskiego społeczeństwa.

Od ponad dwóch dekad konflikt między liberalizmem i konserwatyzmem rozgrywa się w globalnym układzie odniesienia, co prowokuje jego zaostrzenie oraz sprzężenie między wewnątrzkulturowymi i międzykulturowymi konfliktami wartości. Na przykład moralna akceptacja praktyk homoseksualnych dzieli dzisiaj Polaków, Amerykanów oraz muzułmanów żyjących w zachodnich społeczeństwach.

Ponad pół wieku od eksplozji ruchu kontrkultury jej idee zostały wchłonięte przez kulturę mainstreamu, a nawet uległy rynkowej komercjalizacji. Możemy dziś mówić o dynamicznej zmianie układu sił – to kultura tradycyjna, konserwatywna i religijna odradza się jako nowa kontrkultura w świecie relatywistycznej, nihilistycznej, płynnej nowoczesności. Lewica w największych krajach "starej" Europy traci głosy młodych. W warunkach globalnej, niekontrolowanej zmiany i chronicznej niepewności młodzi zwracają się dziś w kierunku tradycyjnych wartości i instytucji. Ten tradycyjny zwrot bardziej jednak pociąga młodych mężczyzn niż kobiety.

Zapraszamy Państwa do refleksji badawczej nad współczesnymi meandrami liberalizmu i konserwatyzmu w ich szerokim znaczeniu. Proponujemy, aby nadsyłane teksty dotyczyły następujących tematów/zagadnień:

  • Liberalizm i konserwatyzm – ewolucja znaczeń i form.
  • Liberalny konserwatyzm, konserwatywny liberalizm – na skrzyżowaniu ekonomii, kultury i polityki.
  • Wojna kulturowa liberalizmu z konserwatyzmem w Polsce i na świecie.
  • Liberalne vs konserwatywne paniki moralne.
  • Stara wojna kulturowa, nowe linie podziału (klasowe, polityczne, pokoleniowe, płciowe)?
  • Czy polska wojna kulturowa ma rysy swoiście polskie?
  • Czy jesteśmy skazani na liberalno-konserwatywną polaryzację społeczeństwa?
  • Czy pandemia spowoduje, że zachodnie społeczeństwa europejskie staną się bardziej 
    konserwatywne?

Stawiamy konkretne pytania, ale jesteśmy otwarci na dyskusję i nowe konceptualizacje tematu. Zgłoszenia tekstów przyjmujemy przez OJS do 30 listopada 2021 r.