CfP: Powojenne historie ludowe

2022-02-16

Widoczny w ostatnim czasie w polskiej humanistyce wzrost zainteresowania pisaniem historii ludowych niesie ze sobą wyzwania metodologiczne, w tym te dotyczące rodzaju, skali i wiarygodności źródeł. Numer „Powojenne historie ludowe”, opierając się na wspomnieniach chłopskich i robotniczych – pokłosiu powojennych konkursów pamiętnikarskich – ma na celu rozpoznanie możliwości pisania ludowej historii okresu państwowego socjalizmu w Polsce. Celem numeru będzie więc rozszerzenie pola badań historii ludowej, do tej pory skupionej przede wszystkim na okresie pańszczyźnianym i po-pańszczyźnianym lub kontynuującej tradycję interpretowania socjalizmu państwowego jako zasadniczo czasu zniewolenia i pozbawienia sprawczości klas ludowych.

Pamiętniki chłopskie oraz robotnicze to jedne z niewielu korpusów źródeł rzeczywiście wytwarzanych przez klasy stanowiące w założeniu podstawę powojennego ustroju. Chcemy  na (publikowane i niepublikowane) pamiętniki wykorzystać jako materiał do badania sposobów odczuwania i opisywania przez klasy ludowe powojennej zmiany struktury klasowej oraz szerszych procesów społecznych i kulturowych: mobilności społecznej; migrowania do miast za nauką i pracą; aktywności w organizacjach politycznych, społecznych i kulturalno-oświatowych; uczestnictwa w reformie rolnej i procesach modernizacji wsi; przemian w podejściu do własności; znaczenia i wartości pracy fizycznej; zmiany pozycji kobiet; egalitaryzacji dostępu do kultury. Zamiast sytuować przedstawicieli i przedstawicielki klas ludowych w roli oszukanych i wykorzystanych ofiar systemu, pytamy o ich ambiwalentną sprawczość, korzystanie ze zmian oferowanych przez nowy system, ale też o ich negocjowanie z nowymi wartościami, a często również krytykę tychże. Ważnym punktem odniesienia będą dla nas literaturoznawcze badania pamiętników jako formy twórczości słownej oraz historyczne i socjologiczne badania historii społecznej PRL.

Zapraszamy Państwa do nadsyłania artykułów wykorzystujących powojennych pamiętniki chłopskie i robotnicze jako obiektów analizy oraz krytycznie analizujących potencjał pamiętników jako źródeł wiedzy o życiu i tożsamości klas polskich klas ludowych.

TERMIN nadsyłania tekstów: 30 kwietnia 2022