Dziedzictwo kulturowe na obczyźnie: chinoiserie w dyplomacji kulturalnej Polski i Chin


Abstrakt

Cultural heritage is used to promote political ideas and economic initiatives these days. It is not only a political construct but also a useful tool in both reaching domestic political goals (for instance, building one’s national identity) and developing international relationships (building soft power).

This case study focuses on the cooperation of public and private institutions over the project of revitalisation of the Chinese Alley and building a Chinese garden in the Royal Łazienki Museum in Poland between 2012 and 2014. Using the concept of ‘heritage diplomacy’ coined by Tim Winter (2015), this paper analyses the relationship between the key actors that participated in the project and those who have been benefi tting from its results. The analysis shows how cultural heritage becomes an element of strategy in foreign relations in order to strengthen international and interinstitutional relations and how the political actors benefit from the outcomes of conservation and promotion of cultural heritage. It also makes it possible to identify the motivation of various actors while engaging in conservation of heritage on domestic and international levels.


Słowa kluczowe

dyplomacja kulturalna; dziedzictwo kulturowe; stosunki polsko-chińskie; ogród chiński; międzynarodowy projekt kulturalny; międzynarodowa współpraca kulturalna

Akagawa N., Heritage conservation and Japan’s cultural diplomacy: heritage national identity and national interest, Routledge, London 2015.

Akagawa N., Japan and the rise of heritage in cultural diplomacy: where are we heading?, „Future Anterior: Journal of Historic Preservation, History, Theory, and Criticism” 2016, vol. 13, No. 1.

Black J., A history of diplomacy, Reaktion, London 2010.

Enforcing international cultural heritage law, ed. F. Francioni, J. Gordley, Oxford University Press, Oxford 2013.

From William Morris. Building conservation and the arts and crafts cult of authenticity 1877−1939, ed. Ch. Miele, Yale University Press, New Haven 2005.

Gamble A., Conclusion: the meaning of global governance, [w:] Global governance and Japan. The institutional architecture, ed. G. Hook, H. Dobson, Routledge, London 2007.

Han H., Legal governance of NGOs in China under Xi Jinping: reinforcing divide and rule, „Asian Journal of Political Science” 2018, vol. 26, No. 3.

Harrison R., Heritage. Critical approaches, Routledge, London 2013.

Hartig F., Chinese public diplomacy. The rise of the Confucius Institute, Routledge, London 2017.

Komine Y., Secrecy in US foreign policy. Nixon, Kissinger and the rapprochement with China, Ashgate Publishing, Aldershot 2008.

Kopania I., Rzeczy, ogrody, wyobrażenia. Chiny w kulturze Rzeczypospolitej czasów Stanisława Augusta, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2012.

Kowalski K., O istocie dziedzictwa europejskiego: rozważania, Międzynarodowe Centrum Kultury, Kraków 2013.

Kulturní diplomacie Číny a její regionální variace, red. O. Klimeš, Academia, Praha 2018.

Kurlantzick J., Charm offensive. How China’ s soft power is transforming the world, Yale University Press, 20 08.

Lowenthal D., Passed by the past. The heritage crusade and the spoils of history, Cambridge University Press, Cambridge 1998.

Luke Ch., Kersel M. M., U. S. cultural diplomacy and archaeology. Soft power, hard heritage, Routledge, New York 2013.

Łakomska B., Miłośnicy „chińskości” w dawnej Polsce: od siedemnastego do początków dziewiętnastego wieku, Wydawnictwo „Neriton”, Warszawa 2008.

MacMillan M., Nixon and Mao. The week that changed the world, Random House, New York 2007.

Magier A., Estetyka miasta stołecznego Warszawy, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1963.

Nash P., China’s „going out” strategy, „Diplomatic Courier” [online], 10 V 2012 [dostęp: 28 X 2019], dostępny w internecie: <https://www.diplomaticourier.com/posts/china-s-going-out-strategy>.

Negotiation US-Chinese Reapprochement. New American and Chinese documentation leading up to Nixon’s 1972 trip, ed. W. Burr, S. Chamberlain, G. Bei, Z. Han, 22 V 2002 (The National Security Archive Electronic Briefing Book, 70), dostępny w internecie [dostęp: 22 IX 2019]: <https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB70/>.

Sharp F., Exporting the revolution. The work of the SPAB outside Britain 1878−1914, [w:] From William Morris. Building conservation and the arts and crafts cult of authenticity 1877−1939, ed. Ch. Miele, Yale University Press, New Haven 2005.

Smith L., Uses of heritage, Routledge, London 2006.

Sroczyńska K., Zygmunt Vogel. Rysownik gabinetowy Stanisława Augusta, Ossolineum, Wrocław 1969.

Swenson A., The rise of heritage, Cambridge University Press, Cambridge 2013.

Tai M., China and her neighbours. Asian diplomacy from ancient history to the present, Zed Books, London 2019.

Tomczak M., Is China a model member state of UNESCO in implementing the 2003 Convention? Reasons, benefits, and criticism, „Santander Art and Culture Law Review” 2017 (3), No. 2.

Urzykowski T., Dom Turecki w Łazienkach Królewskich? Cenny zabytek na celowniku dyplomatów, konserwator zaskoczony, „Gazeta Wyborcza” [online], 25 IX 2017 [dostęp: 28 X 2019], dostępny w internecie: <https://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/7,54420,22419014,dom-turecki-w-lazienkach-cenny-zabytek-na-celowniku-dyplomatow.html>.

Urzykowski T., Łazienki Królewskie. Dyrektor nie ma umiaru w ulepszaniu, „Gazeta Wyborcza” [online], 22 IX 2015 [dostęp: 28 X 2019], dostępny w internecie: <https://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/1,34862,18866117,co-ma-palac-na-wyspie-do-wiatraka-nowe-plany-dyrektora.html>.

Urzykowski T., Łazienki piękne po rewitalizacji. Nie ma już asfaltowych alejek, „Gazeta Wyborcza” [online], 11 IX 2015 [dostęp: 28 X 2019], dostępny w internecie: <https://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/1,34862,18754501,lazienki-piekne-po-rewitalizacji-nie-ma-juz-asfaltowych-alejek.html>.

Vogel Z., Widok na Bramę Chińską w Łazienkach, akwarela, 1785, Państwowe Muzeum Ermitażu w Petersburgu, reprodukcja dostępna w internecie [dostęp: 28 X 2019]: <https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Plik:Zygmunt_Vogel_-_Widok_na_Bram%C4%99_Chi%C5%84sk%C4%85_w_%C5%81azienkach.png>.

Winter T., Geocultural power. China’s quest to revive the Silk Roads for the twenty-first century, University of Chicago Press, Chicago 2019.

Winter T., Heritage diplomacy, „International Journal of Heritage Studies” 2015, vol. 21, No. 10.

Wojciuk A., Kultura w teoriach stosunków międzynarodowych: podejścia, trendy, korzenie, „Społeczeństwo i Polityka” 2012, nr 4 (33).

World heritage on the ground, ed. C. Brumann, D. Berliner, Berghahn Books, New York 2016.

Yan H., World heritage craze in China. Universal discourse, national culture, and local memory, Berghahn Books, New York 2018.

Zasławska D. N., Chinoiserie w Wilanowie. Studium z dziejów nowożytnej recepcji mody chińskiej w Polsce, Wydawnictwo „Neriton”, Warszawa 2008.

Pobierz

Opublikowane : 2019-09-27


Tomczak, M. (2019). Dziedzictwo kulturowe na obczyźnie: chinoiserie w dyplomacji kulturalnej Polski i Chin. Sprawy Międzynarodowe, 72(3), 27-50. https://doi.org/10.35757/SM.2019.72.3.09

Marta Tomczak 
Instytut Studiów Politycznych PAN  Polska
https://orcid.org/0000-0003-2245-6060





Inne teksty tego samego autora