Kultura i Społeczeństwo: Ogłoszenia
type: channel
description: „Kultura i Społeczeństwo” to kwartalnik wydawany przez Polską Akademię Nauk nieprzerwanie od 1957 roku. Obecnie współwydawcami są Komitet Socjologii PAN oraz Instytut Studiów Politycznych PAN. Czasopismo zapisało się w historii nauk społecznych w Polsce w dużej mierze za sprawą jego redaktorów naczelnych, wybitnych uczonych o renomie międzynarodowej, przede wszystkim Józefa Chałasińskiego (1957‐1959 i 1967‐1979), Stefana Żółkiewskiego (1960‐1966), Antoniny Kłoskowskiej (1983‐2001) oraz Elżbiety Tarkowskiej (2001‐2016). Obecny zespół redakcyjny stara się kontynuować przez lata ukształtowany multidyscyplinarny profil tematyczny pisma. Publikujemy teoretyczne i empiryczne artykuły z zakresu socjologii, antropologii społeczno-kulturowej, myśli społecznej, nauk o kulturze. ISSN: 0023-5172 (Print) ISSN: 2300-195X (Online) DOI: 10.35757 Indeksacja: - CEJSH - The Central European Journal of Social Sciences and Humanities - CEEOL - Central and Eastern European Online Library - ICI Journals Master List - Crossref Meta Search - PAN Czytelnia Czasopism - PBN - Polska Bibliografia Naukowa - ERIH PLUS - Google Scholar
language: pl-PL
items: Aktualności: CfP: Moda i (nie)sprawiedliwość - przedłużamy nabór tekstów
items: Aktualności: CfP: „Zrozumieć biednego” po 25 latach. Bieda, wykluczenie i nierówności we współczesnej Polsce
items: Aktualności: X jubileuszowa edycja Konkursu im. Profesor Elżbiety Tarkowskiej
items: Aktualności: CfP: Dekada ćwiczeń z logiki historycznej... - przedłużamy nabór tekstów
items: Aktualności: CfP Moda i (nie)sprawiedliwość
items: Aktualności: CfP: Dekada ćwiczeń z logiki historycznej. Wpływ, recepcja i krytyka Prześnionej rewolucji
items: Aktualności: Rozstrzygnięcie IX edycji Konkursu im. Profesor Elżbiety Tarkowskiej
items: Aktualności: CfP: Ukraińskie społeczności w Polsce. Relacje i dyskursy
items: Informacje: IX edycja Konkursu im. Profesor Elżbiety Tarkowskiej
items: Aktualności: CfP: Metoda biograficzna w naukach społecznych... - przedłużamy nabór tekstów
items: Aktualności: CfP Nowe wrażliwości antropologii
items: Informacje: CfP Metoda biograficzna w naukach społecznych. Trendy i kontrowersje
items: Aktualności: Ogłoszenie Nagród naukowych w VIII edycji Konkursu im. Profesor Elżbiety Tarkowskiej
items: Aktualności: CfP Granice symboliczne w komunikacji społecznej
items: Aktualności: CfP Studia nad dzieciństwem - przedłużamy nabór tekstów
items: Aktualności: CfP Socjologia grup wrażliwych. Wokół pojęcia „vulnerability”
items: Aktualności: CfP Troska o dobrostan: znaczenia, strategie i konteksty
items: Aktualności: Konkurs o nagrodę im. prof. Elżbiety Tarkowskiej rozstrzygnięty!
items: Aktualności: CfP "Nowi i starzy dysponenci władzy symbolicznej"
items: Ruszyła VII Edycja Konkursu im. Profesor Elżbiety Tarkowskiej
items: Aktualności: Prof. dr hab. Robert Traba otrzymał doktorat h.c. Martin-Luther-Universität w Halle-Wittenberdze
items: CfP: Nabór artykułów do numeru „Kłopotliwe dziedzictwo - konteksty, interpretacje, działania” przedłużony
items: Aktualności: Przedłużamy termin składania tekstów do numeru poświęconego wojnie w Ukrainie
items: Informacje: Wyniki VI Edycji Konkursu o nagrodę im. prof. Elżbiety Tarkowskiej
items: Aktualności: Przedłużamy nabór artykułów do numeru "Powojenne historie ludowe"
items: Aktualności: 70 punktów za publikację w "Kulturze i Społeczeństwie"
items: Informacje: Stały nabór tekstów

Aktualności: CfP: Moda i (nie)sprawiedliwość - przedłużamy nabór tekstów
type: item
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2026-08-18

Aktualności: CfP: „Zrozumieć biednego” po 25 latach. Bieda, wykluczenie i nierówności we współczesnej Polsce
type: item
description: Ponad ćwierć wieku temu ukazała się książka Zrozumieć biednego. O dawnej i obecnej biedzie w Polsce pod redakcją Elżbiety Tarkowskiej – jednej z najważniejszych polskich badaczek ubóstwa, wykluczenia społecznego i nierówności społecznych. Książka ta stała się jednym z najważniejszych punktów odniesienia dla badań nad biedą i wykluczeniem społecznym w Polsce okresu transformacji, a zawarte w niej analizy i pytania badawcze pozostają aktualne również dzisiaj. W 2026 roku obchodzimy także dziesiątą rocznicę śmierci Profesor Elżbiety Tarkowskiej, wieloletniej redaktor naczelnej kwartalnika Kultury i Społeczeństwa, której dorobek naukowy i zaangażowanie społeczne inspirują kolejne pokolenia badaczy i praktyków. Nawiązując do tych wydarzeń zapraszamy do nadsyłania artykułów poświęconych współczesnym wymiarom biedy, wykluczenia społecznego i nierówności społecznych. W ten sposób budujemy przestrzeń refleksji nad tym, jak zmieniały się społeczne definicje ubóstwa, sposoby jego badania, publiczne reprezentacje oraz doświadczenia osób nim dotkniętych. Interesuje nas zarówno bilans zmian, jakie zaszły w Polsce w ciągu ostatniego ćwierćwiecza, jak i identyfikacja problemów, które pozostają nierozwiązane lub przybierają nowe formy. Zapraszamy do nadsyłania tekstów podejmujących następujące zagadnienia: przemiany biedy, wykluczenia i nierówności społecznych w Polsce po 2000 roku; niepewność ekonomiczna, prekaryzacja oraz nowe mechanizmy wytwarzania i reprodukcji ubóstwa; ubóstwo, wykluczenie i nierówności w różnych fazach życia – trwałość i zmiana po 2000 roku; ubóstwo, wykluczenie i nierówności w różnych sferach życia społecznego (mieszkanie, zdrowie, edukacja); polityki społeczne i ich wpływ na ograniczanie lub reprodukcję nierówności; pomoc społeczna i organizacje pozarządowe wobec współczesnych form biedy, wykluczenia i nierówności; doświadczenia życia w biedzie oraz strategie radzenia sobie z nią; godność, podmiotowość i sprawczość osób doświadczających ubóstwa; język, dysku…
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2026-07-17

Aktualności: X jubileuszowa edycja Konkursu im. Profesor Elżbiety Tarkowskiej
type: item
description: Instytut Filozofii i Socjologii APS, Instytut Studiów Politycznych PAN - wydawca Kwartalnika „Kultura i Społeczeństwo” oraz Polskie Towarzystwo Socjologiczne zapraszają autorów, instytucje naukowe, towarzystwa naukowe oraz wydawców do udziału w X Edycji Konkursu o nagrodę im. Profesor Elżbiety Tarkowskiej. Nagrody w X edycji są przyznawane w dwóch kategoriach: 1. recenzowana autorska (współautorska) monografia naukowa z zakresu nauk społecznych i nauk humanistycznych o problemach ubóstwa lub wykluczenia społecznego, opublikowana w 2025 lub 2024 roku; 2. recenzowany artykuł w czasopiśmie naukowym albo rozdział w recenzowanej monografii zbiorowej z zakresu nauk społecznych i nauk humanistycznych o problemach ubóstwa lub wykluczenia społecznego, opublikowany w 2025 roku lub 2024 roku. W każdej z powyższych kategorii przyznaje się jedną nagrodę. Nagroda ma charakter pieniężny i wynosi: za monografię naukową 4 000 zł (słownie: cztery tysiące zł) i za artykuł naukowy 1000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych). Nagrodzone zostaną prace o szczególnym znaczeniu dla kształtowania w Polsce debaty naukowej i publicznej o ubóstwie lub wykluczeniu społecznym, wyróżniająca się wysokim poziomem merytorycznym, a jednocześnie „współczynnikiem humanistycznym” - zgodnie z podejściem wyłożonym w książce pod red. Elżbiety Tarkowskiej pt. “Zrozumieć biednego. O dawnej i obecnej biedzie w Polsce”. Informacje dotyczące zgłaszania prac do Konkursu: Pracę konkursową wraz z podpisanym odpowiednim formularzem zgłoszeniowym należy przesłać na adres konkurstarkowskiej@pts.org.pl do dnia 22 września 2026 r. do godz. 23:59:59, po zapoznaniu się z Regulaminem X Edycji Konkursu. Formularz załącznika do Regulaminu należy wypełnić w zależności od przypadku: a) załącznik nr 1 wypełnia autor/ka zgłaszający/a samodzielnie pracę do Konkursu, b) załącznik nr 2 wypełniają osoba zgłaszająca pracę do Konkursu i autor/ka pracy. Termin ogłoszenia wyników Konkursu i wręczenia nagród: Laureaci Konkursu zostaną wyłoni…
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2026-06-03

Aktualności: CfP: Dekada ćwiczeń z logiki historycznej... - przedłużamy nabór tekstów
type: item
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2026-05-25

Aktualności: CfP Moda i (nie)sprawiedliwość
type: item
description: Zapraszamy do nadsyłania artykułów do numeru tematycznego poświęconego relacjom między modą i (nie)sprawiedliwością. Moda, rozumiana jako społecznie ustrukturyzowany system praktyk, znaczeń i relacji, w ramach którego ubiór staje się nośnikiem tożsamości, władzy i różnicy, stanowi dziś jedno z kluczowych pól, na których ujawniają się napięcia współczesnych porządków społecznych. Sytuuje się na styku estetyki i ekonomii, kreatywności i eksploatacji, globalnych aspiracji i lokalnych konsekwencji, a zarazem jest uwikłana w procesy wytwarzania nierówności, hierarchii oraz symbolicznych wykluczeń. Jako przedmiot analizy socjologicznej i antropologicznej nie sprowadza się jedynie do sfery konsumpcji czy przemysłu odzieżowego. Jest przede wszystkim soczewką, przez którą można spoglądać na mechanizmy władzy, klasyfikacji społecznej, kontroli ciała i produkcji dóbr materialnych oraz kulturowych norm. Właśnie ta wielowymiarowość mody czyni ją interesującym tematem także dla nauk społecznych. Planowany numer podejmuje refleksję nad sprawiedliwością w kontekście mody, rozumianą szeroko: jako kategoria społeczna, kulturowa i filozoficzna, obejmująca zarówno wymiar dystrybucyjny (podział dóbr, zasobów i obciążeń), jak i wymiar symboliczny (prawo do reprezentacji, uznania i obecności w przestrzeni kultury). Interesuje nas moda jako przestrzeń, w której negocjowane są sprzeczne wartości i interesy: między pracą a kapitałem, konsumpcją a troską, estetyką a kosztami ponoszonymi w globalnych łańcuchach produkcji zarówno przez ludzi, jak i ekosystemy. Jednocześnie numer otwiera się na analizy alternatywnych praktyk, ruchów społecznych i form oporu, które podejmują próbę przekształcenia dominujących modeli produkcji i konsumpcji ubioru. Oczekujemy tekstów osadzonych w perspektywie nauk społecznych i humanistycznych, a w szczególności socjologii, antropologii społecznej i kulturowej, myśli społecznej oraz nauk o kulturze, odpowiadających profilowi „Kultury i Społeczeństwa". Zachęcamy do …
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2026-03-12

Aktualności: CfP: Dekada ćwiczeń z logiki historycznej. Wpływ, recepcja i krytyka Prześnionej rewolucji
type: item
description: Ostatnia dekada w polskiej humanistyce była okresem szczególnym. W badaniach nad społeczeństwem, kulturą i historią XX wieku pojawiły się nowe sposoby myślenia o powojennej modernizacji, nowe ujęcia historii Zagłady i antysemityzmu, reinterpretacje dziedzictwa PRL, a także próby uchwycenia dziejów walk klasowych w ramach tzw. zwrotu ludowego – i poza nim. Te rozproszone wątki łączy wspólne pytanie o to, jak rozumieć przemiany polskiego społeczeństwa po II wojnie światowej oraz jak mówić o ich dziedzictwie w teraźniejszości. Nie jest przypadkiem, że ten intensywny moment intelektualny zbiegł się z publikacją książki Andrzeja Ledera Prześniona rewolucja. Ćwiczenie z logiki historycznej (2014), która stała się jednym z najważniejszych punktów odniesienia dla refleksji nad powojenną historią Polski. Leder, łącząc narzędzia psychoanalizy z analizą procesów historycznych, zaproponował sposób myślenia o społeczeństwie, który w kolejnych latach był rozwijany, poddawany krytyce i reinterpretowany w wielu dziedzinach humanistyki i nauk społecznych. Przygotowywany numer „Kultury i społeczeństwa” chce wpisać się w tę szerszą debatę o pamięci, przemianach społecznych i narracjach nowoczesności w Polsce XX wieku. Inspiracją do jego powstania była konferencja, która odbyła się w grudniu 2024 roku w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN z okazji dziesięciolecia publikacji Prześnionej rewolucji – jednak celem numeru jest zaproszenie do znacznie szerszej dyskusji, przekraczającej ramy jednej książki. Zachęcamy do nadsyłania tekstów, które podejmują m.in.: * refleksję nad metodologicznymi i teoretycznymi sposobami badania polskiego społeczeństwa po 1939 roku, * analizy dotyczące pamięci, traumy, modernizacji i transformacji społecznych, * krytyczne odczytania Prześnionej rewolucji i jej wpływu na współczesną humanistykę, * propozycje nowych interpretacji procesów społecznych, politycznych i kulturowych w Polsce XX wieku. Zapraszamy badaczki i badaczy z różnych dziedzin – historii, soc…
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2025-12-02

Aktualności: Rozstrzygnięcie IX edycji Konkursu im. Profesor Elżbiety Tarkowskiej
type: item
description: Kapituła IX Edycji Konkursu o nagrodę im. prof. Elżbiety Tarkowskiej w składzie: prof. dr hab. Jolanta Grotowska-Leder – przewodnicząca Kapituły, przedstawicielka Polskiego Towarzystwa Socjologicznego, oraz członkowie: dr hab. Danuta Duch-Krzystoszek, prof. APS – przedstawicielka Instytutu Filozofii i Socjologii Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie, dr hab. Barbara Pasamonik, prof. APS – przedstawicielka Zespołu redakcyjnego kwartalnika „Kultura i Społeczeństwo” i dr Paulina Bunio-Mroczek – przedstawicielka Instytutu Socjologii Uniwersytetu Łódzkiego na posiedzeniu w dniu 9 października 2025 roku oceniła nadesłane prace i dokonała wyboru nagród. Z uwagi na wysoki poziom prac nadesłanych do IX edycji Konkursu Kapituła tej edycji przyznała także wyróżnienie. W Ogłoszeniu Przewodniczącej Kapituły czytamy: Nagrodę za „wyróżniającą się autorską pracę naukową z zakresu nauk społecznych o problemach ubóstwa lub wykluczenia społecznego” otrzymały: Agnieszka Golczyńska-Grondas i Małgorzata Potoczna za książkę pt. Archipelagi wielkomiejskiej biedy. Historia, metodologia, podstawowe ustalenia łódzkiego ośrodka badań nad ubóstwem, opublikowaną w 2024 w Wydawnictwie Uniwersytetu Łódzkiego. Monografia pt. "Archipelagi wielkomiejskiej biedy" jest unikalna. Jej treścią jest ewolucja i podsumowanie blisko 40-letniego dorobku badań nad wielkomiejską biedą łódzkiego ośrodka socjologicznego osadzone w szerokim, polskim kontekście rozwoju badań nad biedą przed i po transformacji systemowej. Ta imponująca summa ukazuje silny związek łódzkich i polskich badań nad biedą ze światowymi dokonaniami naukowymi w zakresie teoretycznych i metodologicznych inspiracji na przestrzeni czterech dekad. Temporalne ujęcie biedy, mapowanie enklaw miejskiej biedy, badania biograficzne to tylko niektóre z wielu praktyk badawczych łódzkiego ośrodka, który wyznaczał kierunki i standardy badań nad miejską biedą w Polsce. Cenne są także w książce przywołane aplikacyjne rezultaty …
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2025-10-27

Aktualności: CfP: Ukraińskie społeczności w Polsce. Relacje i dyskursy
type: item
description: Polska jest domem dla różnych społeczności ukraińskich. Jej specyfiką, także na tle innych krajów Europy Środkowo-Wschodniej, jest to, że licznie przybywający, zwłaszcza po 2014 r. migranci i migrantki z Ukrainy, spotykają tu przedstawicieli i przedstawicielki autochtonicznej ukraińskiej mniejszości narodowej o niemigracyjnym pochodzeniu. Z kolei po 24 lutego 2024 r. w Polsce znalazły się osoby migrujące z powodu wojny w Ukrainie – trzeci ukraiński zbiorowy aktor, na rzecz którego nastąpiła bezprecedensowa mobilizacja środowisk ukraińskich i którego obecność w istotny sposób przemodelowała ilościowe i symboliczne relacje pomiędzy ukraińską mniejszością narodową, obywatelami i obywatelkami Ukrainy przybyłymi przed 2022 r. oraz całym polskim społeczeństwem. Ponadto, o ile wcześniejsza migracja z Ukrainy do Polski miała w dużym stopniu cyrkulacyjny charakter związany z pracą czasową, o tyle obecnie coraz więcej osób decyduje się pozostać w Polsce na stałe. W tym kontekście pojawiły się nowe, nieznane dotąd wyzwania zarówno w sferze pragmatycznej, jak i symbolicznej. Relacje między przedstawicielami i przedstawicielkami różnych społeczności ukraińskich w Polsce opierają się na różnych osiach różnicowania, wytyczania granic, ale i budowania wspólnoty. Warunkowane są także przez mechanizmy włączania i wyłączania oraz ramy migrantycyzacji i ekskluzywizacji osób mobilnych stosowane przez aparat państwowy i obecne w dyskursach publicznych. Przedstawiciele i przedstawicielki tych społeczności uczestniczą w różnych relacjach władzy i podlegają praktykom urasowienia, klasizmu, seksizmu itp., mają także zróżnicowany dostęp do zasobów symbolicznych, politycznych i ekonomicznych, wynikający z odmiennych uprawnień i różnych pozycjonalności w społeczeństwie. Zapraszamy autorki i autorów do przesyłania artykułów, które odnoszą się do społeczności ukraińskich w Polsce, ich wzajemnych relacji i wspólnych bądź odrębnych dyskursów na ich temat i wytwarzanych przez nie. Zachęcamy zwłaszcz…
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2025-09-15

Informacje: IX edycja Konkursu im. Profesor Elżbiety Tarkowskiej
type: item
description: Instytut Filozofii i Socjologii APS, Instytut Studiów Politycznych PAN - wydawca Kwartalnika „Kultura i Społeczeństwo” oraz Polskie Towarzystwo Socjologiczne zapraszają do udziału w IX Edycji Konkursu o nagrodę im. Profesor Elżbiety Tarkowskiej. Nagrodzone zostaną prace o szczególnym znaczeniu dla kształtowania w Polsce debaty naukowej i publicznej o ubóstwie i wykluczeniu społecznym, wyróżniające się wysokim poziomem merytorycznym, a jednocześnie „współczynnikiem humanistycznym” - zgodnie z podejściem wyłożonym w książce pod red. Elżbiety Tarkowskiej pt. “Zrozumieć biednego. O dawnej i obecnej biedzie w Polsce”. Nagrody w IX edycji są przyznawane w dwóch kategoriach: 1) recenzowana autorska (współautorska) monografia naukowa z zakresu nauk społecznych i humanistycznych o problemach ubóstwa lub wykluczenia społecznego, opublikowana w 2024 roku lub w 2023 roku (nagroda pieniężna 4000 zł). 2) recenzowany artykuł w czasopiśmie naukowym albo rozdział w recenzowanej monografii zbiorowej z zakresu nauk społecznych i humanistycznych o problemach ubóstwa lub wykluczenia społecznego, opublikowany w 2024 roku lub w 2023 roku (nagroda pieniężna 1000 zł). W każdej z powyższych kategorii przyznaje się jedną nagrodę. Obsługę Konkursu zapewnia Polskie Towarzystwo Socjologiczne, które realizuje procedurę konkursową, koordynuje prace Kapituły Konkursu oraz prowadzi sekretariat Konkursu. Informacje na temat Konkursu można uzyskać, pisząc na adres e-mail: konkurstarkowskiej@pts.org.pl Informacja o dotychczas przyznanych nagrodach w konkursie znajduje się tutaj. Zgłaszanie prac do konkursu Przed zgłoszeniem pracy do Konkursu należy zapoznać się z Regulaminem IX Edycji Konkursu. Pracę konkursową wraz z podpisanym odpowiednim formularzem zgłoszeniowym należy przesłać na adres konkurstarkowskiej@pts.org.pl do 22 września 2025 r. do godz. 23:59:59. Wspomniany "odpowiedni formularz", to: załącznik nr 1, wypełnia go autor/ka, gdy zgłasza samodzielnie pracę do Konkursu lub załącznik nr 2, wyp…
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2025-06-10

Aktualności: CfP: Metoda biograficzna w naukach społecznych... - przedłużamy nabór tekstów
type: item
description: Zapraszamy do składania tekstów za pośrednictwem naszej strony! Na artykuły czekamy do 18 czerwca 2025 r.
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2025-05-22

Aktualności: CfP Nowe wrażliwości antropologii
type: item
description: W antropologii uważność jest jedną z kluczowych cech pozwalających na uprawianie tej dyscypliny. Antropolożki i antropolodzy wsłuchują się stale w tętno życia społecznego i czujnie wypatrują jego nowych form i znaczeń. Zmieniają się wrażliwości teorii antropologicznych, ich soczewka przekształca się i zaczyna wyłapywać te aspekty rzeczywistości, które wcześniej były niewidzialne albo postrzegane jako nieistotne. Przemiany wrażliwości zachodzą w zakresie metodologii badań antropologicznych. Nowe wrażliwości antropologii płyną także z jej otwartości na szeroko pojęte polityczne transformacje wiążące się z dekolonizacją czy kryzysami społecznymi. W wyniku tych przemian, np. na skutek zmieniającej się roli roślin i zwierząt w domenach pracy i czasu wolnego, w przestrzeniach prywatnych i publicznych - antropologia otwiera nowe pola badawcze, takie jak relacje ze światem więcej-niż-ludzkim; stawia pytania o to, jakie metody pozwalają włączyć nowe podmioty do badań etnograficznych, jakie są sposoby ich (re)prezentacji w tekstach. Innym przykładem może być wzrost udziału wiedzy eksperckiej w życiu jednostki. W odpowiedzi na te procesy powstawać mogą antropologiczne interpretacje wiedzy i praktyk medycznych, psychoterapeutycznych, kultury terapeutycznej czy też procesów biurokratycznych, związanych z tworzeniem i życiem dokumentów lub danych. Kolejnym przykładem jest powrót zainteresowania materialnością czy wyłonienie się infrastruktury jako przedmiotu badań antropologicznych. Wrażliwość antropologii to także jej mit założycielski. George W. Stocking Jr. widzi w romantycznej wrażliwości nieodłączną i stałą cechę dyscypliny (“Romantic Motives: Essays on Anthropological Sensibility”, 1989). Natomiast re-interpretacje tego mitu rodzą nowe wrażliwości - zarówno antropologiczne, jak i społeczno-polityczne (na przykład: Bhrigupati Singh, “A Decolonial Birth of Anthropology”, American Ethnologist, 2023, oraz “Ukraińskie pejzaże: Rekonstrukcje. Wojna. Sztuka. Dekolonizacja”, numer …
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2025-02-21

Informacje: CfP Metoda biograficzna w naukach społecznych. Trendy i kontrowersje
type: item
description: Numer tematyczny „Kultury i Społeczeństwa” pod tytułem „Metoda biograficzna w naukach społecznych. Trendy i kontrowersje” jest odpowiedzią na toczące się w środowisku badaczy dokumentów osobistych dyskusje dotyczące rozumienia podstaw epistemologiczo-ontologicznych, podejść teoretycznych, twórczych przeobrażeń technik zbierania danych i narzędzi analitycznych, ale też kwestii etycznych. Szczególnie w odniesieniu do problemów i zjawisk społecznych związanych z doświadczeniami wojny, pandemii, niestabilności na rynku pracy, problemów psychicznych, zaangażowania w świat twórczości internetowej, aktywizmu społecznego, ale też zmiany sposobu tworzenia opowieści o własnym życiu, kwestie te wymagają utrwalenia w formie publikacji na łamach czasopisma socjologicznego. Pojawiające się w różnych projektach badawczych propozycje wykorzystania zarówno materiałów zastanych w formie listów, pamiętników, (video)blogów czy dzienników, jak i wywołanych, takich jak wywiady (auto)biograficzne, także te prowadzone w formule oral history, w wielu przypadkach domagają się nowych, twórczych sposobów odczytania metody oraz stojącej za nią aparatury analitycznej. Należy na nie spojrzeć nie tylko z entuzjazmem towarzyszącym interdyscyplinarności: łączeniu różnych orientacji, technik, czy sposobów interpretacji, ale też z poważnym i pogłębionym krytycznym namysłem. Metoda biograficzna, jak żadne inne podejście, koncentruje się na indywidualnym doświadczeniu ludzi. Ich historie życia, jak pokazują kolekcje gromadzone w ramach wielu projektów badawczych, osadzone są w coraz bardziej dynamicznie i gwałtownie zmieniającym się kontekście społecznym, kulturowym, politycznym i ekonomicznym. Polskie społeczeństwo, podobnie jak resztę świata, coraz mocniej dotykają nakładające się i współgrające ze sobą kryzysy: ekologiczny, pandemiczny i wojenny, a także – w sposób szczególny – kryzysy humanitarne związane z rosnącymi ruchami migracyjnymi, cykliczne kryzysy gospodarki kapitalistycznej (kryzys finanso…
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2024-12-07

Aktualności: Ogłoszenie Nagród naukowych w VIII edycji Konkursu im. Profesor Elżbiety Tarkowskiej
type: item
description: Kapituła VIII Edycji Konkursu o nagrodę im. prof. Elżbiety Tarkowskiej w składzie: prof. dr hab. Jolanta Grotowska-Leder – przewodnicząca Kapituły, przedstawicielka Polskiego Towarzystwa Socjologicznego, oraz członkowie: dr hab. Danuta Duch-Krzystoszek, prof. APS – przedstawicielka Instytutu Filozofii i Socjologii Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie, dr hab. Barbara Pasamonik, prof. APS – przedstawicielka Zespołu redakcyjnego kwartalnika „Kultura i Społeczeństwo”, dr hab. Agnieszka Golczyńska-Grondas, prof. UŁ – przedstawicielka Instytutu Socjologii Uniwersytetu Łódzkiego oraz dr Alek Tarkowski na posiedzeniu w dniu 7 października 2024 roku oceniła nadesłane prace i dokonała wyboru nagrody. Z uwagi na wysoki poziom prac nadesłanych do VIII edycji Konkursu Kapituła tej edycji przyznała dodatkowe dwa wyróżnienia. Nagrodę za wyróżniającą się autorską pracę naukową z zakresu nauk społecznych o problemach ubóstwa i wynikającego z niego wykluczenia otrzymała Magdalena Chułek za książkę pt. Jak wytwarzany jest slums? Studium przypadku mieszkańców Kibery i Korogocho w Nairobi, opublikowaną w 2023 w Toruniu przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej. Książka „Jak wytwarzany jest slums? Studium przypadku mieszkańców Kibery i Korogocho w Nairobi” – to nowe spojrzenie na procesy, zjawiska, problemy społeczne leżące u podstaw powstawania „neihbourhoods of relegation”, ich rozwoju i funkcjonowania. Książka jest rezultatem pogłębionych długotrwałych badań terenowych w Kenii realizowanych metodą obserwacji uczestniczącej. Jest to propozycja antropologicznego ujęcia fenomenu slumsów łącząca teorię z praktyką etnograficzną. To przyjęcie perspektywy rozumiejącej i współczującej, to głębokie „zanurzenie się” w analizowany świat, przepracowanie stereotypów i mitów dotyczących slumsów oraz ukazanie zarówno specyficznych cech slumsów afrykańskich, jak i uniwersalnych doświadczeń życia w ubóstwie skoncentrowanym. Interesujące są rozważania autorki o charakterze…
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2024-10-20

Aktualności: CfP Granice symboliczne w komunikacji społecznej
type: item
description: Granice symboliczne różnią się znacząco od granic natury mechanicznej czy fizycznej (chociaż czasami mogą z nich wynikać) - są determinowane przez kulturę i tworzone przez konkretne grupy ludzi. Granice symboliczne przybierają postać społecznych zakazów i przyzwoleń, praktyk wartościowania i pozbawiania wartości, wykluczania i włączania jednostek i grup. Tworzą i podtrzymują życie społeczeństw zróżnicowanych pod względem wieku, klasy społecznej, rasy, pochodzenia etnicznego, wykształcenia czy narodowości. Chcielibyśmy zgromadzić badania na temat różnych powiązań między granicami symbolicznymi a tymi różnicami społecznymi. Z jednej strony bowiem, różnicom tym towarzyszy odpowiadający im wymiar symboliczny. Ludzie stawiają lub znoszą granice symboliczne właśnie dlatego, że różnią się np. klasowo lub etnicznie. Z drugiej zaś strony, komunikacja społeczna odgrywa istotną rolę w powstawaniu i reprodukcji zróżnicowania społecznego. Nie bez powodu doniosłymi zagadnieniami w badaniach nad komunikowaniem są np. dyskursy rasistowskie czy klasizm. Komunikacja społeczna może więc być analizowana zarówno jako środek, jak i skutek władzy kreującej nierówności lub spłaszczające hierarchie. Ze względu na powszechne występowanie systemów klasyfikacji symbolicznej problematyka granic symbolicznych należy do kanonu nauk społecznych. Między klasykami socjologii, antropologii, historii czy psychologii społecznej a tymi naukami w fazie współczesnej istnieje już istotna tradycja badań nad tym fenomenem. W codziennych praktykach – indywidualnych i zbiorowych – jedne granice są wznoszone, a inne zacierane; jedne są wyjaskrawiane, by jednocześnie zanegować inne. Praktyki te są obecne zarówno w życiu instytucjonalnym (szkołach, przedsiębiorstwach, mediach czy ośrodkach życia obywatelskiego), jak i w sferze prywatnej. Dzisiejsza debata publiczna oraz demokratyzacja dostępu do możliwości publicznego zabierania głosu stanowią szczególnie interesujące pole badań nad granicami symbolicznymi. Równi…
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2024-10-01

Aktualności: CfP Studia nad dzieciństwem - przedłużamy nabór tekstów
type: item
description: W studiach nad dzieciństwem (childhood studies) centralną kategorią teoretycznych i empirycznych poszukiwań jest dziecko jako sprawczy aktor społeczny. Gdy w formatywnym okresie jego rozwoju oczywistość i waga dziecięcej sprawczości traktowane były bezdyskusyjnie to wraz z nadejściem tzw. nowej fali studiów nad dzieciństwem (Ryan 2012), stały się one raczej punktami wyjścia do krytycznego namysłu nad logiką, warunkami, znaczeniami i konsekwencjami podmiotowości dzieci oraz dziecięcej perspektywy. Namysłu inspirowanego, między innymi, zwrotem ontologicznym w studiach nad dzieciństwem (Spyrou 2018), nieesencjalistycznymi ujęciami sprawczości czy słownikiem complexity studies. Studia nad dzieciństwem są formą zobowiązania, rodzajem publicznej nauki społecznej. Mają na celu nie tylko rozwijanie gęstej, interdyscyplinarnej wiedzy na temat społecznej pozycji dzieci, ich relacji i doświadczeń, sposobów konceptualizowania dzieciństwa i ich konsekwencji, ale także zaangażowanie w działanie na rzecz zwiększenia obecności dzieci jako społecznych aktorów w dyskursie publicznym i naukowym, uwypuklenia wagi dziecięcych perspektyw i praw w całej ich złożoności. W proponowanym numerze chcemy przyjrzeć się temu, jak idea studiów nad dzieciństwem rezonuje w praktyce badawczej (np. jak wymusza/umożliwia renegocjowanie ról badacza i badanego, jakie wyzwania etyczne stawia przed badaczkami i badaczami ramy studiów nad dzieciństwem, jaki status badaczki i badacze nadają perspektywie dziecięcej i możliwości dotarcia do niej w toku badań, jakie potencjały i ograniczenia metodologiczne wiążą się z uwzględnieniem tego podejścia naukowego); jak wspiera eksplorację różnych obszarów obecności dzieci (l.mn.) i dziecka (l.poj.) oraz przestrzeni wytwarzania wiedzy o dzieciństwie jako społecznym fenomenie. Chcemy zobaczyć, jak styki między childhood studies i innymi obszarami produkowania społecznej wiedzy generują nowe rozumienia i krytyczne reinterpretacje kluczowych dla studiów nad dzieciństwem …
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2024-07-01

Aktualności: CfP Socjologia grup wrażliwych. Wokół pojęcia „vulnerability”
type: item
description: W zapowiadanym numerze proponujemy podjęcie następujących problemów: - Jakie są główne wymiary i aspekty „vulnerability”? Jakie wyzwania stoją przed tłumaczami pojęcia „vulnerability” – podatności na dyskryminację, kruchości, wrażliwości na zagrożenia? - Jakie metody badawcze najlepiej służą badaniu podatności na dyskryminację i zagrożenia? - Jak zmieniały się sposoby definiowania i rozumienia „vulnerability”? - Jakie grupy społeczne mogą być badane przez pryzmat pojęcia podatności na dyskryminację i zagrożenia? Jakie są pożytki ze stosowania pojęcia w odniesieniu do migrantów, osób chorych i niepełnosprawnych, mniejszości? - Jak perspektywa podatności na dyskryminację i zagrożenia może być zastosowana poza socjologią: w naukach politycznych, antropologii, psychologii, ekonomii? Jaki potencjał daje to pojęcie w badaniach interdyscyplinarnych? - Jak zjawisko podatności na dyskryminację i zagrożenia demonstruje się w poszczególnych studiach przypadków? Zapraszamy zarówno prace oparte na badaniach empirycznych, jak i analizy teoretyczne. W numerze specjalnym zwracamy też uwagę na pojęcia pokrewne i ich relacje z koncepcją podatności na dyskryminację i zagrożenia. Zwraca uwagę zwłaszcza pojęcie intersekcjonalności. Dotyczy ona tego, w jaki sposób na sytuację społeczną jednostki wpływa współistnienie różnych wymiarów pozycji społecznej, takich jak przynależność do mniejszości, niepełnosprawność czy niepewność statusu prawnego. Połączenie różnych cech, które prowadzą do potencjalnej marginalizacji, może wywołać nowe formy dyskryminacji. Intersekcjonalność jest również wyzwaniem badawczym: wymaga łączenia różnych metod, wrażliwości etycznej i umiejętności analitycznych. Indywidualne narracje dotyczące osobistych doświadczeń i trajektorii życiowych mogą ujawnić nowe wymiary koncepcji „vulnerability” i intersekcjonalności. Z drugiej strony, narracje publiczne (dyskursy polityczne i medialne) mogą pokazać nowe wzorce rozumienia i reagowania na podatność na dyskryminację i zag…
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2024-03-28

Aktualności: CfP Troska o dobrostan: znaczenia, strategie i konteksty
type: item
description: Pojęcie dobrostanu coraz częściej jest obecne w refleksji teoretycznej i praktyce społecznej. Może być rozumiane jako element pojęcia zdrowia, idea stymulująca aktywność aktorów społecznych oraz jako narzędzie opisu kondycji społeczeństwa. Dobrostan stanowiący element pojęcia zdrowia kieruje uwagę ku jego „pozytywnym” aspektom, innym niż choroby, dysfunkcje czy dolegliwości tradycyjnie stanowiące przedmiot medycyny. Dobrostan w ujęciu subiektywnym sprowadza się do kwestii samopoczucia, akcentuje introspekcyjne aspekty oraz podmiotowość pacjenta, nierzadko marginalizowaną w praktyce medycznej. Kondycja społeczeństw, jej poprawa lub pogarszanie się, może być opisywana za pomocą wskaźników dobrostanu jednostek, takich jak samoocena zdrowia, zadowolenie z życia czy długość życia. Z punktu widzenia jednostki przyczynami pogorszenia dobrostanu mogą być choroby, szczególnie te, które powodują trudności w codziennym funkcjonowaniu, stres związany z naturalnymi procesami biologicznymi (np. starzenie organizmu, poród) czy wydarzeniami życiowymi, różnorodne problemy związane z funkcjonowaniem w mikrostrukturach (np. rodzinie, grupie zawodowej) i korzystaniem z instytucji medycznych (np. ich dysfunkcjonalność) oraz będące skutkiem zachodzących w otoczeniu społecznym procesów czy gwałtownych zmian (wzrost nierówności społecznych, presja konsumpcji, bezrobocie, migracje, pandemia COVID-19). Niewątpliwie, w procesie budowania i podtrzymania dobrostanu jednostek szczególną rolę odgrywają takie czynniki, jak wsparcie społeczne, solidarność społeczna czy zaufanie. Idea dobrostanu, pojmowanego szerzej niż w klasycznej definicji zdrowia, przeniknęła do świadomości społecznej, stymulując osobiste dążenia do samorozwoju, harmonii, spełnienia czy szczęścia, co z kolei przyczynia się do rozwoju „przemysłu wellbeingu”, ale także do wdrażania strategii i programów „wellbeingu” w różnych instytucjach, np. zakładach pracy. Praktyki te stały się również elementem stylu życia, zwłaszcza klasy śr…
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2024-01-18

Aktualności: Konkurs o nagrodę im. prof. Elżbiety Tarkowskiej rozstrzygnięty!
type: item
description: Kapituła VII Edycji Konkursu o nagrodę im. prof. Elżbiety Tarkowskiej w składzie: prof. dr hab. Jolanta Grotowska-Leder – przewodnicząca Kapituły, przedstawicielka Polskiego Towarzystwa Socjologicznego, oraz członkowie: dr hab. Kazimierz Frieske, prof. APS – przedstawiciel Instytutu Filozofii i Socjologii Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie, dr hab. Barbara Pasamonik, prof. APS – przedstawicielka Zespołu redakcyjnego kwartalnika „Kultura i Społeczeństwo” oraz dr hab. Agnieszka Golczyńska-Grondas, prof. UŁ – przedstawicielka Instytutu Socjologii Uniwersytetu Łódzkiego na posiedzeniu w dniu 9 października 2023 roku oceniła nadesłane prace i dokonała wyboru nagrody. W VII edycji Konkursu nagrodę za „wyróżniającą się autorską pracę naukową z zakresu nauk społecznych o problemach ubóstwa i wynikającego z niego wykluczenia społecznego” otrzymała Agnieszka Witkowska-Krych za książkę pt. „Dziecko wobec zagłady. Instytucjonalna opieka nad sierotami w Getcie Warszawskim”, opublikowaną w 2022 roku w Żydowskim Instytucie Historycznym. W uzasadnieniu przedstawionym przez Kapitułę czytamy: Agnieszka Witkowska-Krych uczyniła tematem książki system opieki nad osieroconymi dziećmi w getcie warszawskim. Liczące blisko 530 stron obszerne opracowanie, oparte na bogatym materiale faktograficznym historii ponad dwudziestu sierocińców i internatów, działających w zamkniętej dzielnicy Warszawy w latach 1940-1943 dokumentuje traumatyczny los dzieci doświadczających wojny. Autorka w oparciu o unikalne źródła historyczne opisuje działalność pomocową w sytuacjach granicznych, pokazuje, jak działanie systemu opieki nad dziećmi oraz działania bardziej spontaniczne normalizowały sytuacje graniczne, tworzyły warunki umożliwiające codzienne życie dzieci w getcie. Przywołując w książce opis pracy szeregu osób, pracownic i pracowników instytucji, społeczniczek i społeczników pracujących w tamtych szczególnych warunkach Agnieszka Witkowska-Krych przywraca pamięć o nich…
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2023-10-23

Aktualności: CfP "Nowi i starzy dysponenci władzy symbolicznej"
type: item
description: Komunikacja jest sferą, w której najlepiej widać dynamikę przemian władzy symbolicznej: może to być dominacja większości nad mniejszością, mniejszości nad większością, mediów nad sferą polityki, a także sfery polityki nad mediami. Nowe technologie informacyjno-komunikacyjne wpływają na granice i jakość dyskursu publicznego, powodując nie tyle rozpad, co rozszczelnienie nowoczesnego uniwersum symbolicznego. Stare zasady dystynktywne funkcjonują w nowym środowisku komunikacyjnym, adaptując się do nowych mechanizmów generowania i selekcjonowania informacji, a także zarządzania uwagą. Władza symboliczna stała się bardziej rozproszona, ale też trudniejsza do uchwycenia. W społeczeństwie cyfrowym większość relacji jest zwrotnych. Wpływają na siebie zarówno influencerzy i ich obserwatorzy, politycy i ich wyborcy, producenci i konsumenci a także rodzice i dzieci. Znormalizowane społecznie hierarchie ulegają odwróceniu i/lub spłaszczeniu. Rozwój środków komunikacji sprawił, że przestrzeń komunikacyjna jest na pozór bardziej otwarta, rozproszona i inkluzywna. Wiele tematów i aktorów społecznych może pojawić się w nowej sferze publicznej, jaką stanowią media społecznościowe i szeroko pojęta przestrzeń internetu. Reguły władzy symbolicznej, chociaż funkcjonujące w nowych warunkach, wciąż działają najskuteczniej, gdy są najmniej widoczne. Komunikujący się aktorzy społeczni nie tylko przekazują informacje, ale też strategicznie formułują swój przekaz, który może łatwo stać się narzędziem manipulacji. Komunikacja traci swoją niewinność również wtedy, gdy wzrasta różnica między tymi, którzy rozumieją nowe technologie i potrafią z nich korzystać, a tymi, którzy nie mają takich kompetencji. Pytanie o to, kim (lub czym) są ci, którzy kontrolują komunikację, posiadają władzę nad jej kształtowaniem i wykluczaniem z jej obszaru wydaje się nadal aktualne. Podobnie jak pytanie o rodzaj barier, blokad i zniekształceń (za)istnienia ogólnospołecznej debaty publicznej, kiedy obserwujemy raczej…
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2023-09-18

Ruszyła VII Edycja Konkursu im. Profesor Elżbiety Tarkowskiej
type: item
description: Nagroda zostanie przyznana za autorską (współautorską) pracę naukową z zakresu nauk społecznych o problemach ubóstwa i/lub wykluczenia społecznego, opublikowaną w 2021 lub 2022 roku. Praca powinna zostać wydana jako recenzowana monografia naukowa, recenzowany artykuł w polskim czasopiśmie naukowym albo rozdział w recenzowanej monografii zbiorowej. Pracę konkursową wraz z podpisanym odpowiednim formularzem zgłoszeniowym należy przesłać na adres konkurstarkowskiej@pts.org.pl do dnia 22 września 2023 r. do godz. 23:59:59. Przyznana zostanie jedna nagroda w wysokości 3000 zł (słownie: trzy tysiące zł). Informacje na temat Konkursu dostępne są na stronie Polskiego Towarzystwa Socjologicznego https://tiny.pl/cqxf6
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2023-05-26

Aktualności: Prof. dr hab. Robert Traba otrzymał doktorat h.c. Martin-Luther-Universität w Halle-Wittenberdze
type: item
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2023-05-22

CfP: Nabór artykułów do numeru „Kłopotliwe dziedzictwo - konteksty, interpretacje, działania” przedłużony
type: item
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2023-02-28

Aktualności: Przedłużamy termin składania tekstów do numeru poświęconego wojnie w Ukrainie
type: item
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2022-12-18

Informacje: Wyniki VI Edycji Konkursu o nagrodę im. prof. Elżbiety Tarkowskiej
type: item
description: W uzasadnieniu Kapituły, która przyznała nagrodę czytamy: “Wartością podstawową nagrodzonej monografii jest rzetelny opis rzeczywistości społecznej opiekunów tej kategorii osób zależnych. Na kartach książki czytelnik znajduje kompletny – dotyczący regulacji prawnych, dostępnych rozwiązań systemowych, relacji z chorymi, z innymi członkami rodziny i z instytucjami pomocowymi – obraz rzeczywistości społecznej osób pełniących rolę opiekuna rodzinnego osoby z chorobą Alzheimera (…) Autorka dokumentuje ich subiektywne definicje sytuacji, dokonywane wybory i podejmowane działania, które waloryzują, dynamizują i określają ich wszystkie sfery życia. Do interesujących wyników podjętych analiz należy teza, wedle której z ‘karierą’ opiekuna osoby chorej na Alzheimera trudno jest się rozstać także i wtedy, gdy dalsza jej realizacja przestaje być potrzebna”. Link do uzasadnienia.
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2022-10-21

Aktualności: Przedłużamy nabór artykułów do numeru "Powojenne historie ludowe"
type: item
description: Widoczny w ostatnim czasie w polskiej humanistyce wzrost zainteresowania pisaniem historii ludowych niesie ze sobą wyzwania metodologiczne, w tym te dotyczące rodzaju, skali i wiarygodności źródeł. Numer „Powojenne historie ludowe”, opierając się na wspomnieniach chłopskich i robotniczych – pokłosiu powojennych konkursów pamiętnikarskich – ma na celu rozpoznanie możliwości pisania ludowej historii okresu państwowego socjalizmu w Polsce. Celem numeru będzie więc rozszerzenie pola badań historii ludowej, do tej pory skupionej przede wszystkim na okresie pańszczyźnianym i po-pańszczyźnianym lub kontynuującej tradycję interpretowania socjalizmu państwowego jako zasadniczo czasu zniewolenia i pozbawienia sprawczości klas ludowych. Pamiętniki chłopskie oraz robotnicze to jedne z niewielu korpusów źródeł rzeczywiście wytwarzanych przez klasy stanowiące w założeniu podstawę powojennego ustroju. Chcemy na (publikowane i niepublikowane) pamiętniki wykorzystać jako materiał do badania sposobów odczuwania i opisywania przez klasy ludowe powojennej zmiany struktury klasowej oraz szerszych procesów społecznych i kulturowych: mobilności społecznej; migrowania do miast za nauką i pracą; aktywności w organizacjach politycznych, społecznych i kulturalno-oświatowych; uczestnictwa w reformie rolnej i procesach modernizacji wsi; przemian w podejściu do własności; znaczenia i wartości pracy fizycznej; zmiany pozycji kobiet; egalitaryzacji dostępu do kultury. Zamiast sytuować przedstawicieli i przedstawicielki klas ludowych w roli oszukanych i wykorzystanych ofiar systemu, pytamy o ich ambiwalentną sprawczość, korzystanie ze zmian oferowanych przez nowy system, ale też o ich negocjowanie z nowymi wartościami, a często również krytykę tychże. Ważnym punktem odniesienia będą dla nas literaturoznawcze badania pamiętników jako formy twórczości słownej oraz historyczne i socjologiczne badania historii społecznej PRL. Zapraszamy Państwa do nadsyłania artykułów wykorzystujących powojennych pamię…
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2022-05-04

Aktualności: 70 punktów za publikację w "Kulturze i Społeczeństwie"
type: item
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2021-12-06

Informacje: Stały nabór tekstów
type: item
creator: Kultura i Społeczeństwo
date: 2021-05-13