Artykuł w krótkiej części wstępnej ilustruje na podstawie osobistych kontaktów autora z Jürgenem Habermasem (1929–2026) pewne cechy jego osobowości jako człowieka i naukowca. W zasadniczej części artykułu zrekonstruowane zostają główne przemiany w myśleniu Habermasa, jakie miały miejsce na początku lat siedemdziesiątych XX wieku, od kiedy to cała jego uwaga skupiona była na wypracowywaniu podstaw „komunikacyjnej teorii społeczeństwa”, które uznał za klucz do zrozumienia całego swojego dorobku. Artykuł stanowi zarazem intelektualne wspomnienie o zmarłym filozofie, jak i syntetyczne przedstawienie — nieskupiającej na sobie dostatecznej uwagi komentatorów — rewizji filozoficznego myślenia i dokonanego przez Habermasa zreinterpretowania podstawowej aparatury socjologicznej.
