Deterioracja praw człowieka jako wyraz opresyjności rządów sandinistów we współczesnej Nikaragui

Wawrzyniec Kowalski

doi:10.35757/STP.2026.54.2.03

Tom 54 Nr 2 (2026)

Artykuły

Deterioracja praw człowieka jako wyraz opresyjności rządów sandinistów we współczesnej Nikaragui

Wawrzyniec Kowalski⁺⁻

PDF

DOI: https://doi.org/10.35757/STP.2026.54.2.03
Przesłane: 25 stycznia 2026
Opublikowane: 26 czerwca 2026

Abstrakt

Celem artykułu jest naukowa analiza konsekwencji petryfikacji autorytarnego systemu rządów sandinistów w Nikaragui w okresie od 2018 roku do chwili obecnej, dla bezpieczeństwa personalnego i praw człowieka. Zamierzeniem autora jest identyfikacja głównych zagrożeń dla konstytuujących najbardziej opresyjny dla człowieka reżim polityczny we współczesnej Ameryce Łacińskiej. W pracy wykazano, iż autorytarne przyśpieszenie wybitnie niedemokratycznych reform w państwie stanowi wyraz głębokiego zaniepokojenia obozu rządzącego, w szczególności zaś sprawującego władzę duumwiratu Ortega – Murillo, możliwością konsolidacji oporu społecznego. Uwypuklono również, iż masowe naruszenia praw człowieka, którym towarzyszy komplementarnie realizowane zamykanie wszelkich płaszczyzn konstytuujących społeczeństwo obywatelskie, służy bezpośrednio wzmacnianiu stopnia rezyliencji reżimu rządzącego.

Bibliografia

Abramovich, V. (2016). Autonomy and subsidiarity: the Inter-American system of human rights vs. national justice systems. W C. Rodriguez Garavito (red.), Law and Society in Latin America. A new map, 177–193. Routledge.
Amnesty International (2018, 30 maja). Nicaragua: Violent attack on mass Mother’s Day march in Managua. https://www.amnesty.org/en/latest/news/2018/05/nicaragua-violento-ataque-a-multitudina-ria-marcha-de-las-madres-en-managua/.
Anderson, L.E., Dodd, L.C., & Park, W. (2021). Aquiescencia y Resistencia: el Régimen de Ortega en Nicaragua. América Latina Hoy, 87, 151–170. https://doi.org/10.14201/alh.20295.
Andrade Teixeira, B., Borges Ramos Dias, M.L., & Fava Pires, N. (2021). Nicarágua em crise: governo de Daniel Ortega (2007–2021) e o desmantelamento democrático. Conversas & Controvérsias, 8(2), 1–10. https://doi.org/10.15448/2178-5694.2021.2.40016.
Asamblea Nacional. (2023). Aprueban Reforma a la Constitución y Ley Especial Que Regula la Pérdida de la Nacionalidad Nicaragüense. https://noticias.asamblea.gob.ni/aprueban-reforma-a-la-constitucion-y-ley-especial-que-regula-la-perdida-de-la-nacionalidad-nicaraguense/.
Associated Press. (2006, 8 listopada). Ortega wins Nicaraguan presidency. The Guardian. https://www.theguardian.com/world/2006/nov/08/1.
Associated Press. (2015, 8 grudnia). Venezuela election: opposition coalition secures ‘supermajority’. The Guardian. https://www.theguardian.com/world/2015/dec/09/venezuela-election-opposition-co-alition-secures-supermajority.
Aytaç Ö.A., & Val Sanchez, K.V. (2024). Contrasting democratic trajectories: A comparative analysis of Costa Rica and Nicaragua. Journal of Mehmet Akif Ersoy University Economics and Administrative Sciences Faculty, 11(3), 1113–1135. https://doi.org/10.30798/makuiibf.1461753.
Barbosa dos Santos, F.L. (2025). Sandinismo perverted: Nicaragua between progressivism and authoritarianism. Third World Quarterly, 46, 1342–1360. https://doi.org/10.1080/01436597.2025.2499089.
Buben, R., & Kouba, K. (2020). Nicaragua in 2019: The surprising resilience of authoritarianism in the aftermath of regime crisis. Revista de Ciencia Política, 40(2), 431–455. https://doi.org/10.4067/S0718-090X2020005000114.
Buben, R., Fabilena, E.F.R., & Kouba, K. (2024). The Return of Sultanism and Political repression in Nicaragua. Revista de Ciencia Política, 44(2), 369–392. https://doi.org/10.4067/s0718-090x2024005000119.
Cardenas, S., & Root, R. (2022). Human Rights in Latin America. A Politics of Transformation. University of Pennsylvania Press.
Case of Carrión González et al. v. Nicaragua. Merits, Reparations and Costs. (2024, 25 listopada). Inter-American Court of Human Rights, Series C No. 550. https://jurisprudencia.corteidh.or.cr/en/vid/1067535037.
Castillo, M. (2018). My Experience in the 2018 Nicaraguan Student Movement. Paying the Price of our Troubled Past. ReVista: Harvard Review of Latin America. https://revista.drclas.harvard.edu/my-experience-in-the-2018-nicaraguan-student-movement-paying-the-price-of-our-troubled-past/.
Chaguaceda, A., & Puertas, M.I. (2015). Quo vadis Venezuela: De la democracia delegativa al autoritarismo del siglo XXI. Revista Mexicana de Análisis Político y Administración Pública, 4(1), 161–188. https://doi.org/10.15174/remap.v4i1.113.
Civicus. (2025). Cutting civil society’s lifeline: The global spread of foreign agents laws. https://civicus.org/downloads/Foreign-agents-laws-re-port_EN.pdf.
Close, D., & Martí i Puig, S. (2012). Introduction. W D Close, S. Martí i Puig, & S.A. McConnell (red.), The Sandinistas and Nicaragua since 1979 (1–20), Lynne Rienner Publishers.
Collombon, M. (2019). Nicaragua: El giro autoritario del sandinismo. Les Études du CERI (239–240), 22–25.
Democracy Index. (2006). https://dataspace.princeton.edu/handle/88435/dsp011544br56f.
Democracy Index. (2024). https://www.eiu.com/n/campaigns/democracy-index-2024/.
Deutsche Welle. (2025). Nicaragua closes OAS office, expels staff. https://www.dw.com/en/nicaragua-closes-oas-office-expels-staff/a-61577801.
Ekiert, G., & Dasanaike, N. (2024). Powrót dyktatur. Studia Socjologiczne, 2, 15–35. https://doi.org/10.24425/sts.2024.151009.
Ezrow, N., & Frantz, E. (2011). Dictators and Dictatorships. Understanding Authoritarian Regimes and their Leaders. Continuum.
FAO – Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2025). Names of Countries and Territories (NOCS). https://www.fao.org/nocs/en.
Freedom House. (2025). Freedom in the World 2025: Nicaragua. https://freedomhouse.org/country/nicaragua/freedom-world/2025.
Case of Gadea Mantilla et al. v. Nicaragua. (2024, 16 października). Inter-American Court of Human Rights, Series C No. 543. https://jurisprudencia.corteidh.or.cr/en/vid/1056080897.
Gandhi, J. (2010). Political institutions under dictatorship. Cambridge University Press.
García Vásquez, R., & Muñoz Reyes, E. (2024). La pérdida de autonomía de las universidades nicaragüenses: cinco hechos para la reflexión. Teoría Y Praxis, 22(44), 13–38. https://doi.org/10.61604/typ.v1i44.354.
Golob, A. (2024). Nicaragua’s new dictatorship: Impacts of authoritarian rule on the health sector and civil society. Social Sciences & Humanities Open, 9, 1–9. https://doi.org/10.1016/j.ssaho.2024.100878.
Human Rights Council. (2022). Group of Human Rights Experts on Nicaragua. Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights. https://www.ohchr.org/en/hr-bodies/hrc/ghre-nicaragua/index.
Human Rights Council. (2025). Report of the Group of Human Rights Experts on Nicaragua. (A/HRC/58/26). United Nations.
IACHR – Inter-American Commission on Human Rights. (2018, 21 maja). IACHR Urges Nicaragua to Dismantle Parapolice Groups and Protect Right to Peaceful Protest. https://www.oas.org/en/iachr/media_center/PReleases/2018/124.asp.
IACHR – Inter-American Commission on Human Rights. (2025, 6 września). IACHR condemns arbitrary revocation of nationality of 135 recently released prisoners in Nicaragua. https://www.oas.org/en/iachr/jsForm/?File=/en/iachr/media_center/preleases/2024/217.asp.
IOM – International Organization for Migration. (2025). Withdrawal of Nicaragua from membership in the organization (C/116/INF/1). https://governingbodies.iom.int/system/files/en/council/116/c-116-inf-1-nicaragua-withdrawal.pdf.
Juan Sebastián Chamorro et al. – Inter-American Court of Human Rights. (2026, 20 kwietnia), Matter of Juan Sebastián Chamorro et al. regarding Nicaragua. Extension of Provisional Measures. Order of the Inter-American Court of Human Rights. https://jurisprudencia.corteidh.or.cr/en/vid/1117517438.
Republic of Nicaragua. (2014). Konstytucja Republiki Nikaragui z 9 stycznia 1987 roku (wersja po nowelizacji z 2014 r.). Constitute Project. https://www.constituteproject.org/constitution/Nicaragua_2014.
Koonings, K., & Kruijt, D. (1999). Societies of fear. The legacy of Civil War, Violence and Terror in Latin America. Zed Books.
Kopyś, T. (2025). Osłabienie procesów integracji regionalnej w Ameryce Łacińskiej w obliczu kryzysu politycznego w Wenezueli i przemian politycznych określanych jako pink tide. Ameryka Łacińska, 2(128), 31–62. https://doi.org/10.7311/20811152.2025.128.02.
Lakhani, N. (2018, 18 października). Nicaragua used ‘weapons of war’ to kill protesters, says Amnesty International. The Guardian. https://www.theguardian.com/world/2018/oct/18/nicaragua-amnesty-international-police-killings-daniel-ortega.
Ley No. 1040 – Republic of Nicaragua. (2020, 19 października). Ley No. 1040: Ley de Regulación de Agentes Extranjeros. https://alertas-v3.directoriolegislativo.org/wp-content/uploads/2020/10/Ley-de-Regulacion-de-Agentes-Extranjeros-NIC.pdf.
Ley No. 1055 – Republic of Nicaragua. (2020, 22 grudnia). Ley No. 1055: Ley de Defensa de los Derechos del Pueblo a la Independencia, la Soberanía y Autodeterminación Para la Paz. http://legislacion.asamblea.gob.ni/SILEG/Iniciativas.nsf/C4084E2665A5610F06258642007E9C3F/$-File/Ley%20N%C2%B0%201055,%20Ley%20Defensa%20de%20los%20Derechos%20del%20Pueblo.pdf.
Ley No. 1145 – Republic of Nicaragua. (2023, 9 lutego). Ley No. 1145. Ley Especial Que Regula la Pérdida de la Nacionalidad Nicaragüense. http://legislacion.asamblea.gob.ni/normaweb.nsf/9e314815a08d4a6206257265005d21f9/694ca33d79a1206f06258952004d-6daf?OpenDocument.
Ley No. 1234 – Republic of Nicaragua. (2025, 18 lutego). Ley No. 1234: Ley de Reforma Parcial a La Constitución Política de La República de Nicaragua. http://legislacion.asamblea.gob.ni/Normaweb.nsf/(%24All)/2798FEE6DACD52B506258C360051E856.
Linz, J.J. (2000). Totalitarian and Authoritarian Regimes. With a major new introduction. Lynne Rienner Publishers.
Inter-American Convention on Forced Disappearance of Persons. United Nations (2006, 20 grudnia). International Convention for the Protection of All Persons from Enforced Disappearance. https://arch-bip.ms.gov.pl/Data/Files/_public/bip/prawa_czlowieka/onz/konwencja-onz-ws--wymuszonych-zaginiec.pdf.
International Labour Organization. (2025). Report of the Director-General: Regular report – Addendum: Communication from the Government of the Republic of Nicaragua under article 1(5) of the Constitution of the International Labour Organization. https://www.ilo.org/sites/default/files/2025-03/GB353-INS-15%28Add.1%29-EN.pdf.
Munck, G.L. (2023). The state as a determinant of democracy: Durable poor-quality democracies in contemporary Latin America. Democratization, 31(3), 341–365. https://doi.org/10.1080/13510347.2023.2267992.
Noriega, A. C. (2020). Autoritarismo, política local y participación ciudadana en Latinoamérica: miradas cruzadas a los casos de Nicaragua y Venezuela. América Latina Hoy, 85, 113–133. https://doi.org/10.14201/alh.20211.
OAS – Inter-American Commission on Human Rights. (2023, 23 września). Closure of civic space in Nicaragua (OEA/Ser. L/V/II. Doc. 212/23). Organization of American States. https://www.oas.org/en/iachr/reports/pdfs/2023/cierre_espacio_civico_nicaragua_eng.pdf.
OAS – Organization of American States. (1994, 9 czerwca). https://www.oas.org/juridico/english/treaties/a-60.html.
OHCHR – Office of the High Commissioner for Human Rights. (2025d, 6 lutego). Nicaragua’s deepening repression: UN experts call for urgent global action. https://www.ohchr.org/en/press-releases/2025/02/nicaraguas-deepening-repression-un-experts-call-urgent-global-action.
OHCHR – Office of the High Commissioner for Human Rights. (2025b, 3 października). Nicaragua: UN experts say continuing repression of population through enforced disappearances must cease. https://www.ohchr.org/es/press-releases/2025/10/nicaragua-un-experts-say-continuing-repression-population-through-enforced.
OHCHR – Office of the High Commissioner of Human Rights. (2025c, 3 października). Nicaragua: UN Group of Experts urges international community to hold government accountable for rights violations and protect Nicaraguans in exile. https://www.ohchr.org/en/press-releases/2025/10/nicaragua-un-group-experts-urges-international-community-hold-government.
OHCHR – Office of the High Commissioner of Human Rights. (2025a, 23 września). Nicaragua: persecution beyond borders. Exile and transnational human rights violations. https://www.ohchr.org/sites/default/files/documents/hrbodies/hrcouncil/grhe-nicaragua/2025-09-23-ghren-transnational-violations-en.pdf.
Osawa, S. (2025). The process of personalization in Nicaragua: Lessons from the hybrid regime. Asian Journal of Comparative Politics, 10(1), 41–54. https://doi.org/10.1177/20578911241238375.
Paolanti, M., & Saccoliti, F. (2025, 18 luty). From Democracy to Dynastic Rule? The 2025 Constitutional Reform in Nicaragua. https://ver-fassungsblog.de/nicaragua-constitutional-reform/.
Reuters. (2025, 28 luty). Nicaragua withdraws from UN Human Rights Council. https://www.reuters.com/world/americas/nicaragua-with-draws-un-human-rights-council-2025-02-28/.
Rezolucja MTPC – Inter-American Court of Human Rights. (2025, 27 marca). Matter of four members of the Mayangna indigenous people deprived of liberty regarding Nicaragua. Provisional Measures. Order of the Inter-American Court of Human Rights. https://jurisprudencia.corteidh.or.cr/en/vid/1075976481.
Reporters Without Borders. (2025). World Press Freedom Index 2025. https://rsf.org/en/index.
Reporters Without Borders. (2006). World Press Freedom Index 2006. https://rsf.org/en/index.
Schout, A.F. (2018, 12 stycznia). Gangs in Central America: Nicaragua vs the Northern Triangle. Security Praxis. https://www.securitypraxis.eu/gangs-central-america/.
Sheriff, M.K. (2025, 6 października). Nicaragua: Power concentrated, rights denied. Office of the High Commissioner for Human Rights. https://www.ohchr.org/en/stories/2025/10/nicaragua-power-concentrated-rights-denied.
Thaler, K.M. (2022, maja). Political Repression, State - Sponsored Violence, and Risks to Government Opponents in Nicaragua Under the Ortega-Murillo Regime (CeMeCA’s Regional Expert Paper Series No. 2). Center for Mexico and Central America, Institute of Latin American Studies, Columbia University. https://ilas.columbia.edu/content/regional-expert-paper-series.
Thaler, K.M., & Mosinger, E. (2022). Nicaragua: Doubling Down on Dictatorship. Journal of Democracy, 33(2), 133–146. https://doi.org/10.1353/jod.2022.0023.
Transparency International. (2024). Corruption Perceptions Index 2024. https://www.transparency.org/en/cpi/2024.
U.S. Department of State. (2020). 2020 country reports on human rights practices: Nicaragua. https://www.state.gov/reports/2020-country-reports-on-human-rights-practices/nicaragua/.
UNHCR – Office of the High Commissioner for Human Rights. (2025b, 3 października). Nicaragua: UN Experts warn of escalating repression reaching beyond borders. https://www.ohchr.org/en/press-releases/2025/09/nicaragua-un-experts-warn-escalating-repression-reaching-beyond-borders.
UNHCR – United Nations High Commissioner for Human Rights. (2025a). Human rights situation in Nicaragua: Report of the United Nations High Commissioner for Human Rights (A/HRC/57/20). United Nations. https://docs.un.org/en/A/HRC/57/20.
YATAMA – Inter-American Court of Human Rights. (2005, 23 czerwca). Case of YATAMA v. Nicaragua (Preliminary objections, merits, reparations and costs) (Series C No. 127). https://jurisprudencia.corteidh.or.cr/en/vid/883974512.

Downloads

Download data is not yet available.

Słowa kluczowe

Nikaragua
prawa człowieka
autorytaryzm
Daniel Ortega
bezpieczeństwo personalne

Jak cytować

Kowalski, W. (2026). Deterioracja praw człowieka jako wyraz opresyjności rządów sandinistów we współczesnej Nikaragui. Studia Polityczne, 54(2), 71–99. https://doi.org/10.35757/STP.2026.54.2.03

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Podobne artykuły

Bartosz Kowalski, Rola Chin w ochronie bezpieczeństwa reżimu państw autorytarnych. Przypadek Kambodży , Studia Polityczne: Tom 54 Nr 1 (2026)
Julia Kołodziejska, Ocena działalności OBWE w Tadżykistanie w latach 1993–2025: studium przypadku , Studia Polityczne: Tom 54 Nr 2 (2026)
Maxim Starchak, Rosyjskie i polskie elity rządzące wobec zagadnienia obrony przeciwrakietowej NATO/USA. Część 2 , Studia Polityczne: Tom 47 Nr 1 (2019)
Amadeusz Szmigiel, Marcin Składanowski, Bezpieczeństwo narodowe Rosji w neoeurazjatyzmie Aleksandra Dugina na tle współczesnej rosyjskiej debaty politycznej i akademickiej, Difin, Warszawa 2022 , Studia Polityczne: Tom 51 Nr 1 (2023)
Rafał Czachor, Pomiędzy gigantami. Doktrynalne i normatywne założenia polityki zagranicznej współczesnej Mongolii , Studia Polityczne: Tom 53 Nr 4 (2025)
Aleksy Borówka, Międzynarodowy obrót bronią konwencjonalną. Bezpieczeństwo, polityka, społeczeństwo , Studia Polityczne: Tom 46 Nr 4 (2018)
Marzena Cichosz, Elżbieta Szyszlak, Narracje antywojenne w Polsce , Studia Polityczne: Tom 53 Nr 4 (2025)
Rafał Czachor, Jelena Łukjanowa i Ilja Szablinski, Autorytaryzm i demokracja , Studia Polityczne: Tom 48 Nr 3 (2020)
Antoni Z. Kamiński, Bartłomiej Kamiński, Ład instytucjonalny a bezpieczeństwo narodowe w podzielonej Europie , Studia Polityczne: Tom 48 Nr 4 (2020)
Konrad Słowiński, Zagraniczny wymiar polityki historycznej Prawa i Sprawiedliwości (2015–2019) , Studia Polityczne: Tom 49 Nr 4 (2021)

1 2 3 > >>

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.