Koniec tajnej polityki?


Abstrakt

The modern definition of the state refers to the notion of sovereignty and to the related notion of the national interest, which is accompanied by secret politics. Niccolò Machiavelli was the first thinker to advocate for the primacy of the national interest. He drew inspiration from the classic concept of arcana imperii (secrets of state) and his writings can be used to explain why the concept of the national interest has taken on a modern form and is inextricably linked to the mysterious dimension of politics. Machiavelli pointed out that power is accompanied by enforcement power and indescribable hypocrisy, and actions taken at the state level (lo stato) are unique and require protection. However, we now witness the disappearance of the mysterious dimension of politics. Information leaks, tape recordings, eavesdropping and candid photos cause public debates and lead to numerous political changes. In this situation, the concept of the national interest must be discussed again. The public justification for the national interest and concrete political solutions and goals implemented by the state could reduce citizens’ suspicion, which is fed on further leaks.


Słowa kluczowe

tajność; sfera publiczna; arcana imperii; interes państwowy; wycieki informacji; prawo do informacji; Niccolò Machiavelli

Cicero Marcus Tullius, O państwie; O prawach; O powinnościach; O cnotach, tłum. W. Kornatowski, w: idem, Pisma filozoficzne, t. 2, ks. 1, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Kraków 1960, s. 44.

Donaldson P., Machiavelli and Mystery of the State, Cambridge University Press, Cambridge 1992.

Dylus A., Aksjologiczne podstawy jawności i jej ograniczenia. Perspektywa etyki politycznej, w: Jawność i jej ograniczenia, red. G. Szpor, t. 2: Podstawy aksjologiczne, red. Z. Cieślak, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2013, s. 44.

Habermas J., Faktyczność i obowiązywanie. Teoria dyskursu wobec zagadnień prawa i demokratycznego państwa prawnego, tłum. A. Romaniuk, R. Marszałek, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2005.

Horn E., Logics of Political Secrecy, „Theory, Culture & Society” 2011, t. 28 (7–8), s. 107.

Kant I., Proiekt wieczystego pokoiu. W 200-lecie wydania pracy Kanta, red. J. Garewicz, B. Markiewicz, Polskie Towarzystwo Filozoficzne, Warszawa 1995.

Kantorowicz E.H., Dwa ciała króla. Studium ze średniowiecznej teologii politycznej, tłum. M. Michalski, A. Krawiec, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007.

Kantorowicz E.H., Mysteries of State: An Absolutist Concept and Its Late Mediaeval Origins, „The Harvard Theological Review” 1955, t. 48, nr 1, s. 90.

Machiavelli N., Książę, przeł. Cz. Nanke, Wydawnictwo Alfa, Warszawa 1993, s. 5.

Rzegocki A., Racja stanu a polska tradycja myślenia o polityce, Ośrodek Myśli Politycznej, Kraków 2008, s. 36–39.

Schmitt C., Dyktatura. Od źródeł nowożytnej idei suwerenności do proletariackiej walki klas, tłum. K. Wudarska, Fundacja Augusta hr. Cieszkowskiego, Warszawa 2016, s. 33.

Skinner Q., The State, w: Political Innovation and Conceptual Change, red. T. Ball, J. Farr, R.L. Hanson, Cambridge University Press, Cambridge 1989, przedruk w: Contemporary Political Philosophy. An Anthology, red. R.E. Goodin, Ph. Pettit, Blackwell Publishers, Oxford 1997, s. 10.

Pobierz

Opublikowane : 2017-06-30


Nogal, A. (2017). Koniec tajnej polityki?. Civitas. Studia Z Filozofii Polityki, 20, 65-82. https://doi.org/10.35757/CIV.2017.20.03

Agnieszka Nogal 
Uniwersytet Warszawski  Polska
https://orcid.org/0000-0001-6375-8984

Doktor habilitowana, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, kierownik Zakładu Filozofii Polityki w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego, autorka książki Ponad prawem narodowym. Konstytucyjne idee Europy (2009).







Inne teksty tego samego autora