Nord Stream 2 w polityce energetycznej Rosji


The purpose of this article is to show the importance of the Nord Stream 2 project for Russia’s external energy policy, for Gazprom’s strategy and other Russian economic entities. The analysis of the potential consequences of the implementation of this project for Russia and the Russian entities involved in it is based on theoretical assumptions of neoclassical realism. For Moscow, the construction of new gas pipelines is to enable the resignation from dependence on gas transit through Ukraine. Nord Stream 2 is also an important political tool for Russia in its relations with the European Union. It allows Moscow, on the one hand, to strengthen political influence in selected countries of the Union (mainly in Germany, but also in France and the Netherlands), and on the other to strengthen the divisions between EU Member States (some EU states are opposed to implementing new infrastructure projects with Russia). For Gazprom, the new gas pipeline increases the possibilities of fl exible response to changes taking place on the European market. Finally, the implementation of costly
infrastructure projects is extremely important for economic interests of Russian construction companies, which, thanks to state procurement, gain significant financial profits.

Słowa kluczowe

Nord Stream 2; Rosja; Gazprom; polityka zagraniczna; realizm neoklasyczny

Bajczuk R., Kardaś S., Antymonopolowe problemy projektu Nord Stream 2, „Ośrodek Studiów Wschodnich” [online], 24.08.2016 [dostęp: 28.11.2018], dostępny w internecie: <>.

Burchill S., Linklater A., Devetak R., Donnelly J., Paterson M., Reus-Smit Ch., True J., Theories of international relations, Palgrave Macmillan, Basingstoke–New York 2005.

Česnakas G., Energy resources in foreign policy. A theoretical approach, „Baltic Journal of Law & Politics” 2010, vol. 3, No. 1.

Czaputowicz J., Teorie stosunków międzynarodowych. Krytyka i systematyzacja, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007.

Donnelly J., Realism, [w:] S. Burchill, A. Linklater, R. Devetak, J. Donnelly, M. Paterson, Ch. Reus-Smit, J. True, Theories of international relations, Palgrave Macmillan, Basingstoke–New York 2005.

Kardaś S., Na rozdrożu. Aktualne problemy rosyjskiego sektora gazowego, Ośrodek Studiów Wschodnich, Warszawa 2017 (Prace OSW, 63), dostępny w internecie [dostęp: 28.11.2018]: <>.

Kardaś S., Łoskot-Strachota A., Popławski K., Gazowe business as usual? Nowe umowy Gazpromu z unijnymi koncernami, „Ośrodek Studiów Wschodnich” [online], 9.09.2015 [dostęp: 28.11.2018], dostępny w internecie: <>.

Kotek P., Selei A., Takácsné Tόth B., The impact of the construction of the Nord Stream 2 gas pipeline on gas prices and competition, „Regional Centre for Energy Policy Research” [online], 27.02.2017 [dostęp: 28.11.2018], dostępny w internecie: <>.

Lang K.-O., Westphal K., Nord Stream 2 – A political and economic contextualization, Berlin 2017 (SWP Research Paper, 3), dostępny w internecie [dostęp: 28.11.2018]: <>.

Langlet D., Nord Stream, the environment and the law. Disentangling a multijurisdictional energy project, [w:] Environmental law, 2014 (Scandinavian Studies in Law, 59).

Lee R., Egede T., Frater L., Vaughan S., Legal implications of the Nord Stream project, European Parliament, Brussels 2008, dostępny w internecie [dostęp: 28.11.2018]: <>.

Łoskot-Strachota A., Bajczuk R., Kardaś S., Nord Stream 2 dzieli Zachód, „Komentarze OSW” 2018, nr 273, dostępny w internecie [dostęp: 28.11.2018]: <>.

Novye nitki „Severnogo potoka” postroit ne Nord Stream AG – A. Miller, „Neftʹ kapital” [on-line], 16.01.2013 [dostęp: 28.11.2018], dostępny w internecie: <>.

Pirani S., Yafi mava K., Russian gas transit across Ukraine post-2019: pipeline scenarios, gas flow consequences, and regulatory constraints, Oxford 2016 (OIES Paper, NG 105), dostępny w internecie [dostęp: 28.11.2018]: <>.

Riley A., Nord Stream 2. A legal and policy analysis, Brussels 2016 (CEPS Special Report, 151), dostępny w internecie [dostęp 28.11.2018]: <>.

Sadecki A., Łoskot-Strachota A., Groszkowski J., Dąborowski T., Europa Środkowa i Południowo-Wschodnia wobec projektu Nord Stream 2, „Ośrodek Studiów Wschodnich” [online], 14.10.2015 [dostęp: 28.11.2018], dostępny w internecie: <>.

Wiśniewska I., Bezcenna przyjaźń. Kremlowskie wsparcie dla przyjaciół Putina, Ośrodek Studiów Wschodnich, Warszawa 2018 (Punkt Widzenia, 71), dostępny w internecie [dostęp: 28.11.2018]: <>.

Wojciuk A., Dylemat potęgi. Praktyczna teoria stosunków międzynarodowych, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2010.

Zakaria F., From wealth to power. The unusual origins of America’s world role, Princeton University Press, Princeton 1998.


Opublikowane : 2018-12-28

Kardaś, S. (2018). Nord Stream 2 w polityce energetycznej Rosji. Sprawy Międzynarodowe, 71(4), 93-111.

Szymon Kardaś
Uniwersytet Warszawski  Polska

Inne teksty tego samego autora