Szaleństwo diagnoz czy „wszyscy jesteśmy szaleni” – struktury kliniczne w psychoanalizie lacanowskiej jako model opozycyjny względem diagnostyki psychiatrycznej

Abstrakt

Artykuł ma na celu zaprezentowanie podejścia psychoanalizy freudowskiej i lacanowskiej do diagnozowania. Przedstawię w nim wyjątkowość postawy Freuda do kategorii zdrowia psychicznego i stawiania diagnoz. Przede wszystkim jednak skupię się na omówieniu, w jaki sposób Lacan, przejmując od Freuda depatologizujące nastawienie do cierpienia psychicznego, rozwija koncepcję struktury klinicznej. Rozważę, czy może stanowić ona alternatywę dla nozologii psychiatrycznej w poradnictwie, które współcześnie opiera swoją praktykę na klasyfikacjach ICD i DSM. Wyjaśnię, jak lacanowskie podejście do nazywania symptomatyki oddaje jej złożoność, a przede wszystkim unikalność cierpienia, wpisując się w nurty terapii nastawionej na upodmiotowienie. Prześledzę również kulturowe i biopolityczne przyczyny, dla których to podejście Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego przyjęto za standard diagnozy w psychiatrii i psychoterapii, a lacanowska „minimalistyczna” diagnostyka bez etykietek nie cieszy się popularnością. Na koniec rozpatrzę pojęcie „neuroróżnorodności” z pozycji psychoanalizy lacanowskiej. Jako przykład i inspiracja posłuży mi publikacja Leona Brennera „Autistic Subject: On the Threshold of Language”.