„Mit założycielski” polityki zagranicznej Rosji


The breach of commitments happen in international relations, sometimes followed by national narratives of betrayal, created and used as tools of foreign policy and domestic legitimisation. In this kind of narratives, the context, truth, disinformation, emotions and deliberate intents are of equal value for their content. This is how the modern myth of ‘Western betrayal’ – developed by Moscow after the end of the Cold War on the susceptible grounds of Russian and Soviet political tradition – should be understood. It has been the most persistent component of Russian information warfare against NATO and the key argument explaining its foreign policy actions. They are interpreted abroad as aggression, violation of international law or undermining the principles of international order, while domestically being portrayed as driven by purely defensive logic of the state surrounded by enemies responsible for the refusal to recognise Russia’s legitimate rights. This narrative also serves to consolidate Russian society around the state’s leadership.

Słowa kluczowe

Rosja; NATO; wojna informacyjna; mity polityczne; stosunki NATO–Rosja; reflexive control

Bal M., Narratology. Introduction to the theory of narrative, University of Toronto Press, Toronto 2009.

Bugayova N., How we got here with Russia. The Kremlin’s Worldview, American Enterprise Institute, Washington 2019, dostępny w internecie [dostęp: 10 X 2019]: <http://www.understandingwar.org/report/how-we-got-here-russia-kremlins-worldview>.

Darczewska J., Anatomia rosyjskiej wojny informacyjnej. Operacja krymska – studium przypadku, Ośrodek Studiów Wschodnich (Punkt Widzenia, 42), Warszawa 2014.

Diresta R., Grossman S., Potemkin Pages and Personas. Assessing GRU Online Operations 2014−2019, Stanford University 2019.

Dziob A., Badanie narracji – między psychologią, socjologią a językoznawstwem, „Kwartalnik Językoznawczy” 2010, nr 2.

Engström M., Contemporary Russian Messianism and New Russian Foreign Policy, „Contemporary Security Policy” 2014, No. 3, dostępny w internecie [dostęp 1 X 2019]: <https://doi.org/10.1080/13523260.2014.965888>.

Giles K., Handbook of Russian information warfare, NATO Defence College, “Fellowship Monograph” vol. 9, Rome 2016, dostępny w internecie [dostęp: 1 X 2019]: <https://www.researchgate.net/publication/313423985_Handbook_of_Russian_Information_Warfare>.

Giles K., Sherr J., Seaboyer A., Russian reflexive control, Royal Military College of Canada, Kingston 2018.

Goble P. A., The West didn’t betray Russia. Russia betrayed its best self [online], 28 XII 2016, [dostęp: 30 X 2019], dostępny w internecie: .

Hast S., Spheres of influence in international relations. History, theory, politics, Routledge, London 2016.

Hellie R., The structure of modern Russian history, “Russian History” 1977, nr 1, dostępny w internecie [dostęp: 14 IX 2019]: <https://www.jstor.org/stable/24649558>.

Herpen van M., Putin’s propaganda machine. Soft power and Russian foreign policy, Rowman & Littlefield Publishers, London 2015.

Itzkovitz Shifrinson J. R., Deal or no deal? The end of Cold War and the US offer to limit NATO expansion, „International Security” 2016, No. 4, DOI: 10.1162/ISEC_a_00236.

Jensen D. N., Doran P. B., Chaos as a strategy. Putin’s promethean gamble, Center For European Policy Analysis, November, Washington 2018, dostępny w internecie [dostęp: 23 IX 2019]: <https://www.the-american-interest.com/2018/03/01/putins-strategy-chaos/>.

Kamp K. H., Russia’s myths about NATO. Moscow’s propaganda ahead of the NATO summit, “Bundesakademie für Sicherheitspolitik Security Policy Working Paper” 2016, No. 15, dostępny w internecie [dostęp: 1 X 2019]: .

Kasapoglu C., Russia’s renewed military thinking. Non-linear warfare and reflexive control, NATO Defence College, “Research Paper” 121, Rome 2015, dostępny w internecie [dostęp: 11 V 2019]: <http://www.ndc.nato.int/news/news.php?icode=877>.

Kołodziej J. H., Narratologia w badaniach komunikacji politycznej. Metodologiczne przymiarki, „Polityka i Społeczeństwo” 2017, nr 1, DOI 10.15584/polispol.2017.1.2.

Korshunov M., Mikhail Gorbachev. I am against all walls, „Russia Beyond the Headlines” [online], 14 X 2014 [dostęp: 15 IX 2019], dostępny w internecie: .

Kowalewski A., Disinformation and reflexive control. The new cold war, “Georgetown Security Studies Review” [online], 1 II 2017 [dostęp: 12 IX 2018], dostępny w internecie: <https://www.georgetownsecuritystudiesreview.org/2017/02/01/disinformation-and-reflexive-control-the-new-cold-war>.

Kramer M., The myth of a no-NATO enlargement pledge to Russia, “The Washington Quarterly”, IV 2009, DOI: 10.1080/01636600902773248.

Kramer M., No such promise, “Foreign Affairs”, XI/XII 2014, dostępny w internecie [dostęp: 12 XI 2019]: <https://www.jstor.org/stable/i24483548>.

Kupiecki R., Atlanticism in post 1989 Polish Foreign Policy, [w:] “Poland’s Security Policy 1989−2000”, red. R. Kuźniar, Scholar Publishing House, Warsaw 2000.

Kupiecki R., NATO w polskiej perspektywie 1989−2019, PISM, Warszawa 2019.

Kupiecki R., Teoria zwycięstwa. Przegląd problematyki, „Sprawy Międzynarodowe” 2013, nr 1.

Larsen H., Foreign Policy and Discourse Analysis, Routledge, London 1997.

Lucas E., 10 Mistakes the West makes about Russia, dostępny w internecie [dostęp: 19 II 2018]: .

Mearsheimer J. J., Why the Ukraine crisis is the west’s fault. The liberal delusions that provoked Putin, “Foreign Affairs”, September/October 2014, dostępny w internecie [dostęp: 12 XI 2019]: <https://www.semanticscholar.org/paper/Why-the-Ukraine-Crisis-Is-the-West%E2%80%99s-Fault-Mearsheimer/293073c0febf174ae904bea3d7f1524e14307706>.

Menkiszak M., Najlepszy nieprzyjaciel Rosji. Rosyjska polityka wobec USA w epoce Putina, Ośrodek Studiów Wschodnich (Punkt Widzenia, 62), Warszawa 2017.

Menkiszak M., The Putin doctrine, Ośrodek Studiów Wschodnich (Commentary, 131), Warszawa 2014.

Menkiszak M., The russian challenge. Its nature and the right response to it, „Federal Academy of Security Policy Working Paper” 2017, No. 27.

Narracja jako sposób rozumienia świata, red. J. Trzebiński, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2002.

NATO expansion. What Gorbachev heard?, oprac. S. Savranskaya, T. Blanton [online], 12 XII 2017 [dostęp: 21 I 2019], dostępny w internecie: <http://www.nsarchive.gwu.edu/briefing-book/russia-programs/2017-12-12/nato-expansion-what-gorbachev-heard-western-leaders-early>.

NATO expansion. What Yeltsin heard?, oprac. S. Savranskaya, T. Blanton [online], 16 III 2018 [dostęp: 21 I 2019], dostępny w internecie: <http://www.nsarchive.gwu.edu/briefing-book/russia-programs/2018-03-16/nato-expansion-what-yeltsin-heard>.

Paul Ch., Matthews R., The Russian firehouse of falsehood propaganda model. Why it might work and options to counter it, Rand Corporation 2017, dostępny w internecie [dostęp: 4 XI 2019]: www.rand.org/pubs/perspectives/PE198.html/>.

Pomeranstev P., Weiss M., The menace of unreality. How the Kremlin weaponizes information, culture and money, Institute of Modern Russia, New York 2014, dostępny w internecie [dostęp: 29 IX 2019]: <https://imrussia.org/media/pdf/Research/Michael_Weiss_and_Peter_Pomerantsev__The_Menace_of_Unreality.pdf>.

Ricks T. E., Narratives are about meaning, not truth, “Foreign Policy”, 12 III 2015 [dostęp: 16 IX 2019], dostępny w internecie: <https://foreignpolicy.com/2015/12/03/narratives-are-about-meaning-not-truth/>.

Radin A., Reach C., Russian views of the international order, RAND, Santa Monica 2017, dostępny w internecie [dostęp: 1 III 2018 ]: <https://www.rand.org/pubs/research_reports/RR1826.html>.

Rostovskij M., Sergej Šojgu rasskazal, kak spasali rossijskuû armiû, „Moskovskij komsomoleс” [online], 22 IX 2019, dostępny w internecie [dostęp 15 X 2019: <https://www.mk.ru/politics/2019/09/22/sergey-shoygu-rasskazal-kak-spasali-rossiyskuyu-armiyu.html>.

Roxburgh A., Why the west’s betrayal of democratic Rusia brought us Putin, “Moscow Times”, 27 XII 2016.

Ruehle M., NATO enlargement and Russia. Die-hard myths and real dilemmas, „NDC Research Report”, May 15, Rome 2014, dostępny w internecie [dostęp: 16 V 2019]: <https://www.files.ethz.ch/isn/180632/Report_Ruehle_15May14-1.pdf>.

Sarotte M. E., A broken promise? What the West really told Moscow about NATO expansion, “Foreign Affairs”, September/October 2014.

Sarotte M. E., Not one inch eastward? Bush, Baker, Kohl, Genscher, Gorbachev and the origin of Russian resentment toward NATO enlargement in february 1990, “Diplomatic History” 2010, No. 1, DOI: 10.1111/j.1467-7709.2009.00835x.

Sarotte M. E., The reneval of the Russian challenge in European security. A history as a guide to policy, “Transatlantic Academy Paper Series” 2017, No. 9, dostępny w internecie [dostęp: 5 III 2019]: .

Siewierska-Chmaj A., Mity w polityce. Funkcje i mechanizmy aktualizacji, ASPRA-JR, Warszawa 2016.

Snegovaya M., Soviet origins of Russia’s hybrid warfare, Institute for the Study of War, Washington 2015, dostępny w internecie [dostęp: 23 IV 2019]: <http://www.understandingwar.org/sites/default/files/Russian%20Report%201%20Putin%27s%20Information%20Warfare%20in%20Ukraine-%20Soviet%20Origins%20of%20Russias%20Hybrid%20Warfare.pdf>.

Stosunki NATO – Federacja Rosyjska w świetle dokumentów, red. R. Kupiecki, M. Menkiszak, PISM, Warszawa 2018.

Thomas T. L., Russia’s reflexive control theory and the military, “Journal of Slavic Military Studies” 2004, No. 2, DOI:10.1080/13518040490450529.

Topol S. A., What does Putin really want?, “The New York Times Magazine”, 25 X 2019.

Tsygankov A. P., The frustrating partnership. Honor, status, and emotions in Russia’s discourses of the West, “Communist and Post-Communist Studies, September 2014, DOI: 10.1016/j.postcomstud.2014.09.004.


Opublikowane : 2020-08-21

Kupiecki, R. (2020). „Mit założycielski” polityki zagranicznej Rosji. Sprawy Międzynarodowe, 72(4), 77-105. https://doi.org/10.35757/SM.2019.72.4.03

Robert Kupiecki  robkupiecki@hotmail.com
Uniwersytet Warszawski  Polska

Inne teksty tego samego autora