Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki
KiS baner

Tom 70 Nr 1 (2026): Metoda biograficzna w naukach społecznych

Artykuły i rozprawy

Socjologia refleksyjna w praktyce - znaczenie klasy w badaniach biograficznych

DOI: https://doi.org/10.35757/KiS.2026.70.1.5
Przesłane: 18 czerwca 2025
Opublikowane: 26 marca 2026

Abstrakt

Artykuł zawiera opis doświadczeń zebranych podczas realizacji projektu badawczego poświęconego biograficznym doświadczeniom awansu i reprodukcji klasowej. W ramach projektu realizowane były wywiady biograficzno-narracyjne z naukowcami, artystami i menedżerami biznesu, którzy w toku życia doświadczyli międzypokoleniowego awansu klasowego lub podążają ścieżkami zawodowymi co najmniej jednego z rodziców. Autorzy koncentrują się na aspektach metodologicznych. Praktykując założenia socjologii refleksyjnej, szczególną uwagę przywiązują do roli pozycjonalności badaczek i badaczy w całym procesie badawczym oraz do konieczności jej ciągłego kontekstualizowania w toku pracy zespołowej. Z uwagi na koncentrację badań na klasie i biografii istotne staje się rzetelne uwzględnienie w procesie badawczym i analitycznym klasy jako kluczowej kategorii wpływającej na sytuację wywiadu biograficznego, interpretację zebranego materiału, pracę emocjonalną badaczy oraz dynamikę zespołu badawczego.

Bibliografia

  • Bielska Beata, Herman Aleksandra, Kalinowska Katarzyna, Męcfal Sylwia, Ostaszewska Aneta, Palęcka Alicja, Pietrusińska Marta, Słaby Katarzyna, Surmiak Adrianna, 2025, Jakościowe badania feministyczne i queerowe, „Przegląd Socjologiczny”, 74(2), s. 121–145.
  • Bourdieu Pierre, 2001, Zaproszenie do socjologii refleksyjnej, Oficyna Naukowa, Warszawa.
  • Bourdieu Pierre, 2005, Dystynkcja. Społeczna krytyka władzy sądzenia, Scholar, Warszawa.
  • Crenshaw Kimberlé, 1989, Demarginalizing the Intersection of Race and Sex: A Black Feminist Critique of Antidiscrimination Doctrine, Feminist Theory and Antiracist Politics. „University of Chicago Legal Forum”, 1, s. 139–167.
  • Crew Teresa, 2020, Higher Education and Working-Class Academics: Precarity and Diversity in Academia. Palgrave Macmillan Publishing, Cham.
  • Eribon Didier, 2013, Returning to Reims, tłum. Michael Lucey, Semiotext(e), Los Angeles.
  • Friedman Sam, Laurison Daniel, 2019, The Class Ceiling. Why it Pays to be Privileged. Policy Press, Bristol.
  • Fontana Alessandro, Frey James H, 2009, Wywiad. Od neutralności do politycznego zaangażowania, w: Norman K. Denzin, Yvonna S. Lincoln (red.), Metody badań jakościowych. T. 2, PWN, Warszawa, s. 81-127.
  • Golczyńska-Grondas Agnieszka, Waniek Katarzyna, 2022, Superwizja w jakościowych badaniach społecznych. O radzeniu sobie z trudnymi emocjami badających i badanych, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, 18(4), s. 6–33. https://doi.org/10.18778/1733-8069.18.4.01.
  • Haraway Donna, 1988, Situated Knowledges: The Science Question in Feminism and the Privilege of Partial Perspective, „Feminist Studies”, 14(3), s. 575–599.
  • Heslop Carl, Burns Sharyn, Lobo Roanna, 2018, Managing Qualitative Research as Insider-Research in Small Rural Communities, „Rural and Remote Health”, 18(3), s. 1–5.
  • Jakubowiak Maciej, 2024, Hanka. Opowieść o awansie, Czarne, Wołowiec.
  • Kaźmierska Kaja, Waniek Katarzyna, 2020, Autobiograficzny wywiad narracyjny. Metoda-technika-analiza, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
  • Kuciel-Frydryszak Joanna, 2023, Chłopki. Opowieść o naszych babkach, Marginesy, Warszawa.
  • Lamont Michèle. 2000. The Dignity of Working Men. Morality and the Boundaries of Race, Class and Immigration, Harvard University Press, Cambridge.
  • Leszczyński Adam, 2020, Ludowa historia Polski, W.A.B, Warszawa.
  • Louis Kathleen St., Calabrese Barton Angela, 2002, Tales from the Science Education Crypt: A Critical Reflection of Positionality, Subjectivity, and Reflexivity in Research, „Forum Qualitative Sozialforschung”, 3(3), Art. 19. http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:0114-fqs0203196. [dostęp: 18.06.2025].
  • Łuczaj Kamil, 2023, The Biographical Experience of Entering the Academic Profession. Popular-Class Lecturers at the Post-Socialist University, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
  • Mellor Judith, Ingram Nick, Abrahams Julia, Beedell Paul, 2014, Class matters in the interview setting? Positionality, situatedness and class, „British Educational Research Journal”, 40(1), s. 135-149. https://doi.org/10.1002/berj.3035.
  • Merton Robert K, 1972, Insiders and Outsiders: A Chapter in the Sociology of Knowledge, „American Journal of Sociology”, 78(1), s. 9-47.
  • Mrozowicki Adam, Czarzasty Jan (red.), 2020, Oswajanie niepewności. Studia społeczno-ekonomiczne nad młodymi pracownikami sprekaryzowanymi, Scholar, Warszawa.
  • Mrozowicki Adam, 2020, Badania biograficzne nad młodymi pracownikami sprekaryzowanymi: kontekst metodologiczny, w: Adam Mrozowicki i Jan Czarzasty (red.), Oswajanie niepewności. Studia społeczno-ekonomiczne nad młodymi pracownikami sprekaryzowanymi, Scholar, Warszawa, s. 100-114.
  • Pakulski Jan, Waters Malcolm, 1996, The Reshaping and Dissolution of Social Class in Advanced Society, „Theory and Society”, 25(5), s. 667–691.
  • Reay Diane, 1996, Dealing with Difficult Differences: Reflexivity and Social Class in Feminist Research, „Feminism & Psychology”, 6(3), s. 443-456.
  • Savage Mike, Cunningham Niall, Devine Fiona, Friedman Sam, Laurison Daniel, McKenzie Lisa, Miles Andrew, Snee Helene, Wakeling Paul. 2015. Social Class in the 21st Century, Pelican, Londyn.
  • Schütze Fritz, 2012, Analiza biograficzna ugruntowana empirycznie w autobiograficznym wywiadzie narracyjnym, w: Kaja Kaźmierska (red.), Metoda biograficzna w socjologii. Antologia tekstów, Nomos, Kraków, s. 141–278.
  • Skeggs Beverly, 1997, Formations of Class and Gender: Becoming Respectable, Sage, Londyn.
  • Smith Dorothy E., 1999, Writing the Social: Critique, Theory, and Investigations, University of Toronto Press, Toronto.
  • Wacquant Loïc J. D., 2001, Wprowadzenie: Zaproszenie do socjologii refleksyjnej. Oficyna Naukowa, Warszawa, w: Pierre Bourdieu, Loïc J. D. Wacquant, Zaproszenie do socjologii refleksyjnej, Oficyna Naukowa, Warszawa, s. 8-41.

Downloads

Download data is not yet available.