Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki
SP baner

Tom 53 Nr 4 (2025)

Artykuły

Kariery rekrutacyjne wojewódzkiej elity samorządowej: Przyczynek do debaty nad przemianami współczesnych wzorów karier

DOI: https://doi.org/10.35757/STP.2025.53.4.02
Przesłane: 9 sierpnia 2024
Opublikowane: 22 grudnia 2025

Abstrakt

Artykuł analizuje doświadczenie polityczne osób zasiadających w organach wykonawczych samorządu województw od I do VI - obecnej kadencji. Łącznie 484 osoby pełniły funkcje w tym okresie, w tym 84 marszałków. Postawione pytanie badawcze brzmiało: jak przebiegała pełnoetatowa kariera rekrutacyjna członków regionalnej elity samorządowej? Zasadnicza przesłanka zakładała, że w Polsce po reformie terytorialnej struktury państwa ulegają przekształceniu – podobnie jak w wielu krajach Europy – i ewoluują w kierunku systemu wielopoziomowego – powstają nowe możliwości rozwoju profesjonalnych karier politycznych. Oznacza to, że założenie o tradycyjnym przebiegu kariery nie może być w sposób niekwestionowany uznane za nadal obowiązujące. Można raczej oczekiwać, że stanie się tylko jednym z możliwych wariantów. Rodzaj piastowanego stanowiska wpływał na przebieg karier; marszałkowie mieli częściej wielopoziomowe i bogatsze doświadczenie polityczne.

Bibliografia

  • Blondel J., Thiébault J.-L. (red.), The Profession of Government Minister in Western Europe, Macmillan, London 1991.
  • Bober J., Hausner J., Izdebski H., Lachiewicz W., Mazur S., Nelicki A., Nowotarski B., Puzyna W., Surówka K., Zachariasz I., Zawicki M., Narastające dysfunkcje, zasadnicze dylematy, konieczne działania. Raport o stanie samorządności terytorialnej w Polsce, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Małopolska Szkoła Administracji Publicznej, Kraków 2013.
  • Borchert J., Individual Ambition and Institutional Opportunity: A Conceptual Approach to Political Careers in Multilevel Systems, „Regional & Federal Studies” 2011, t. 21, nr 2, https://doi.org/10.1080/1359 7566.2011.529757.
  • Borchert J., Stolz K., Introduction: Political Careers in Multilevel Systems, „Regional & Federal Studies” 2011, t. 21, nr 2, https://doi.org/10.1080/13597566.2011.529756.
  • Borchert J., Stolz K., Institutional Order and Career Patterns: Some Comparative Considerations, „Regional & Federal Studies” 2011, t. 21, nr 2, https://doi.org/10.1080/13597566.2011.530022.
  • Botella J., Teruel J.R., Barberà O., Barrio A., A new political elite in We-stern Europe? The political careers of regional prime ministers in newly decentralised countries, „French Politics” 2010, t. 8, nr 1, https://doi. org/10.1057/fp.2009.40.
  • Deschouwer K., Multilevel systems and political careers: The pleasures of getting lost, Grenoble, ECPR Joint Sessions of Workshops, 6–11.04.2001, https://ecpr.eu/Filestore/PaperProposal/a06d1462-2ca4-49e9-8f93-dc5198ba515e.pdf [dostęp: 5.10.2020].
  • Dodeigne J., Krukowska J., Lazauskienė A., The Mayors’ Political Career: Between Local and National, Ambition, w: H. Heinelt, A. Magnier, M. Cabria, H. Reynaert (red.), Political Leaders and Changing Local Democracy: The European Mayor, Palgrave Macmillan, Cham 2018.
  • Dodeigne J., Who governs? The disputed effects of regionalism on legislative career orientation in multilevel systems, „West European Politics” 2018, nr 3, https://doi.org/10.1080/01402382.2017.1415549.
  • Dvořák P., Pink M., Rybář M., Executive recruitment and the role of institutional factors: explaining profiles of regional presidents in Slovakia and the Czech Republic, „Regional & Federal Studies” 2024, https://doi.org/10.1080/13597566.2024.2420121.
  • Fischer J., Stolz K., Patterns of ministerial careers across territorial levels in Germany, Montreal, 82nd Annual Conference of the Canadian Political Science Association, 1–3.06.2010, https://www.researchgate.net/publication/267849149_Patterns_of_Ministerial_Careers_Across_Territorial_Levels_in_Germany [dostęp: 5.10.2020].
  • Grimaldi S., Vercesi M., Political careers in multilevel systems: Regional chief executives in Italy, 1970–2015, „Regional and Federal Studies” 2018, t. 28, nr 2, https://doi.org/10.1080/13597566.2017.1407314.
  • Hooghe L., Marks G., Multilevel Governance and European Integration, Rowman and Littlefield Publishers, Lanham, MD 2001.
  • Hooghe L., Marks G., Unraveling the Central State, but How? Types of Multi-level Governance, „American Political Science Review” 2003, t. 97, nr 2.
  • Majcherkiewicz T., Politycy i polityka regionalna w systemie wielopoziomowym. Koalicje regionalne – dobór regionalnych elit samorządowych – modele polityki regionalnej – role aktorów i wzory karier, Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie, Kraków 2021.
  • Marks G., Structural policy and multilevel governance in the EC, w: A. Cafruny, G. Rosenthal (red.), The state of the European Community, Longman, London 1993.
  • Pilet J.-B., Tronconi F., Oñate P., Verzichelli L., Career Patterns in Multi-level Systems, w: K. Deschouwer, S. Depauw (red.), Representing the People: A Survey Among Members of Statewide and Substate Parliaments, Oxford University Press, Oxford 2014.
  • Raciborski J., Drogi do elity rządowej, w: J. Raciborski (red.), Elity rządowe III RP 1997–2004. Portret socjologiczny, Wydawnictwo Trio, Warszawa 2006.
  • Raciborski J., Konstruowanie rządów i elit rządowych, w: J. Raciborski (red.), Elity rządowe III RP 1997–2004. Portret socjologiczny, Wydawnictwo Trio, Warszawa 2006.
  • Ryšavý D., Career politicians a dozen years after regionalisation of the Czech Republic (2000–13), „The Journal of Legislative Studies” 2016, nr 1, https://doi.org/10.1080/13572334.2015.1134907.
  • Semenova E., Dowding K., Patterns of political career movements in multi -level systems: a cross-national comparison of twenty-seven countries, „Regional & Federal Studies” 2023, t. 35, nr 3, https://doi.org/10.1080/13597566.2023.2269859.
  • Stolz K., Moving up, moving down: Political careers across territorial levels, „European Journal of Political Research” 2003, t. 42, nr 2, https://doi.org/10.1111/1475-6765.00081.
  • Stolz K., Towards a regional political class? Professional politicians and regional institutions in Catalonia and Scotland, Manchester University Press, Manchester–New York 2009.
  • Stolz K., Fischer J., Post-Cabinet Careers of Regional Ministers in Germany, 1990–2011, „German Politics” 2014, t. 23, nr 3, https://doi.org/10.1080/09644008.2014.949683.
  • Swianiewicz P., Herbst J., Lackowska M., Mielczarek A. (red.), Szafarze darów europejskich. Kapitał społeczny a realizacja polityki regionalnej w polskich województwach, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2008.
  • Trochymiak M., Wzory działania administracji publicznej w Polsce i ich przekształcenia, w: J. Raciborski (red.), Państwo w praktyce, style działania, Nomos, Kraków 2017.
  • Tronconi F., Sub-national Political Elites, w: H. Best, J. Higley (red.), The Palgrave Handbook of Political Elites, Palgrave Macmillan, London 2018.
  • Trzcińska J., Witt K., Ścieżki karier polskich polityków – w kierunku nowego modelu?, „Wrocławskie Studia Politologiczne” 2020, nr 28, https://doi.org/10.19195/1643-0328.28.7.
  • Wasilewski J., Kotnarowski M., Betkiewicz W., Normatywno-teoretyczny chaos, czyli myślenie regionalnej elity samorządowej o demokracji, „Studia Regionalne i Lokalne” 2019, nr 20, https://doi.org/10.7366/1509499527602.
  • Weber M., Polityka jako zawód i powołanie, tłum. P. Dybel, A. Kopacki, SIW Znak, Kraków 1998.

Downloads

Download data is not yet available.