Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki
KiS baner

Tom 70 Nr 1 (2026): Metoda biograficzna w naukach społecznych

Artykuły i rozprawy

Między rutyną a zmianą: praktyki społeczne pracowników fabryki w czasie pandemii COVID-19

DOI: https://doi.org/10.35757/KiS.2026.70.1.7
Przesłane: 23 lipca 2025
Opublikowane: 26 marca 2026

Abstrakt

Przedmiotem badania była reorganizacja przestrzeni miejsc pracy wprowadzona w odpowiedzi na pandemię COVID-19 w latach 2020–2021. Wykorzystano przy tym perspektywę teorii praktyk społecznych, która pozwala analizować zmiany w codziennym funkcjonowaniu pracowników. Ukazano zmianę praktyk społecznych pracowników fabryki, bazując na trzech rundach podłużnych badań ankietowych, zrealizowanych w jednym zakładzie pracy w Polsce w latach 2019–2021. Dotychczasowe badania pokazywały, że zmiany w wymiarze przestrzennym, ograniczające bezpośredni kontakt i wzmagające poczucie izolacji, sprzyjają pojawianiu się negatywnych emocji. Wyniki przedstawionych analiz uzupełniają ten obraz, pokazując, że interakcje między pracownikami są ściśle powiązane ze sposobem korzystania ze wspólnej przestrzeni. Również zmiany norm społecznych w przestrzeni publicznej, takiej jak miejsce pracy, prowadzą do pogorszenia dobrostanu emocjonalnego. W sytuacjach kryzysowych kluczowe znaczenie dla zdrowia i dobrostanu pracowników ma wsparcie ze strony przełożonych. Jednak równie istotna okazuje się dostępność przestrzeni socjalnych (np. stołówka), które sprzyjają integracji i organizacji codziennego życia zawodowego. Wnioski z badania wskazują na konieczność podjęcia dalszej analizy wpływu przestrzeni na relacje pracownicze. Pozwoli to na szybciej i bardziej adekwatne reagowanie na potrzeby i oczekiwania pracowników w obliczu dynamicznie zmieniających się warunków pracy.

Bibliografia

  • Bibliografia
  • Acton, B. P., Braun, M. T., & Foti, R. J. (2020). Built for unity: assessing the impact of team composition on team cohesion trajectories. Journal of Business and Psychology, 35(6), 751–766. https://doi.org/10.1007/s10869-019-09654-7
  • Addimando, F. (2024). Effective Communication Strategies BT - Trade Show Psychology. In F. Addimando (Ed.), Trade Show Psychology (pp. 53–72). Springer Nature Switzerland. https://doi.org/10.1007/978-3-031-53606-9_4
  • Azungah, T. (2018). Qualitative research: deductive and inductive approaches to data analysis. Qualitative Research Journal, 18(4), 383–400. https://doi.org/10.1108/QRJ-D-18-00035
  • Bavel, J. J. Van, Baicker, K., Boggio, P. S., Capraro, V., Cichocka, A., Cikara, M., Crockett, M. J., Crum, A. J., Douglas, K. M., Druckman, J. N., Drury, J., Dube, O., Ellemers, N., Finkel, E. J., Fowler, J. H., Gelfand, M., Han, S., Haslam, S. A., Jetten, J., … Weeden, K. A. (2020). COVID-19 pandemic response. Nature Human Behaviour, 4(May). https://doi.org/10.1038/s41562-020-0884-z
  • Białek-Szwed, O. (2021). Życie codzienne podczas pandemii Covid-19 w perspektywie współczesnej polskiej prasy. Roczniki Nauk Sppołecznych, 13(49)(3), 27–40. https://doi.org/10.18290/rns21493.5
  • Bialowolski, P., Mcneely, E., Vanderweele, T. J., Weziak-, D., & Id, B. (2020). Ill health and distraction at work : Costs and drivers for productivity loss. PLoS ONE, 1–15. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0230562
  • Bieńkowska, A., Koszela, A., Sałamacha, A., & Tworek, K. (2022). COVID-19 oriented HRM strategies influence on job and organizational performance through job-related attitudes. PLoS ONE, 17(4 April). https://doi.org/10.1371/journal.pone.0266364
  • Bingham, A. J. (2023). From Data Management to Actionable Findings: A Five-Phase Process of Qualitative Data Analysis. International Journal of Qualitative Methods, 22(April). https://doi.org/10.1177/16094069231183620
  • Cambridge Dictionary. (2020). Workplace. https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/workplace (data dostępu: 02.07.2025)
  • Chen, Y., Weziak-bialowolska, D., Lee, M. T., Bialowolski, P., Cowden, R. G., Mcneely, E., & Vanderweele, T. J. (2023). Working from home and subsequent work outcomes: Pre-pandemic evidence. 1–16. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0283788
  • Crandall, C. S., Bahns, Angela J, & Gillath, O. (2022). Do masks affect social interaction ? October 2021, 1–7. https://doi.org/10.1111/jasp.12918
  • de Lucas Ancillo, A., del Val Núñez, M. T., & Gavrila, S. G. (2021). Workplace change within the COVID-19 context: a grounded theory approach. Economic Research-Ekonomska Istrazivanja , 34(1), 2297–2316. https://doi.org/10.1080/1331677X.2020.1862689
  • Deloitte. (2021). Tracking The Recovery: What Manufacturers Can Learn From One Another. Forbes. https://www.forbes.com/sites/deloitte/2020/06/29/tracking-the-recovery-what-manufacturers-can-learn-from-one-another/#2eb6af6e5ed0 (data dostępu: 02.07.2025)
  • Eriksson, K., Dickins, T. E., & Strimling, P. (2021). Hygiene Norms Across 56 Nations are Predicted by Self-Control Values and Disease Threat. Current Research in Ecological and Social Psychology, 2(June), 100013. https://doi.org/10.1016/j.cresp.2021.100013
  • Eurofound-ETF. (2022). Living , working and covid-19 in the european union and 10 eu neighbouring countries. Publications Office of the European Union. https://doi.org/10.2806/442725 (data dostępu: 02.07.2025)
  • Glaser, B., & Strauss, A. (1967). The Discovering of Grounded Theory. ALDINE PUBLISHING COMPANY. https://ethnographyworkshop.files.wordpress.com/2014/11/glaser-strauss-1967-the-discovery-of-grounded-theory-strategies-for-qualitative-research-unknown.pdf (data dostępu: 02.07.2025)
  • Główny Inspektor Pracy. (2020). Bezpieczeństwo i ochrona zdrowia osób pracujących w czasie epidemii COVID-19 Ogólne wytyczne i lista kontrolna. Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy (Główny Inspektor Pracy). https://www.pip.gov.pl/pl/wiadomosci/110129,bezpieczenstwo-i-ochrona-zdrowia-osob-pracujacych-w-czasie-epidemii-covid-19.html (data dostępu: 02.07.2025)
  • Główny Inspektorat Sanitarny. (2020). Powiatowa Stacja Sanitarno- Epidemiologiczna w Wejherowie Wytyczne WHO w zakresie profilaktyki zakażeń wirusem Sars-Cov-2 i grypy. https://www.gov.pl/web/gis/nowy-koronawirus-sars-cov-2--zalecenia-aktualizacja-na-dzien-21-lutego-2020-r (data dostępu: 02.07.2025)
  • Hamouche, S. (2021). COVID-19, Physical Distancing in the Workplace and Employees’ Mental Health: Implications and Insights for Organizational Interventions - Narrative Review. 33(2), 202–208.
  • Holtz, G. (2014). Generating Social Practices Social practices and social practice theories. Journal of Artificial Societies & Social Simulation, 17(1), 1–11.
  • Jakimiuk, B. (2015). Relacje interpersonalne w miejscu pracy i ich znaczenie dla funkcjonowania zawodowego. In B. Pietrulewicz & M. A. Paszkowicz (Eds.), Wybrane zagadnienia aktywności zawodowej człowieka na rynku pracy (Issue November, p. s. 55-63). Wydawnictwo Naukowe Polskiego Towarzystwa Profesjologicznego.
  • Kennedy, E., Krahn, H., & Krogman, N. T. (2013). Taking social practice theories on the road: A mixed- methods case study of sustainable transportation. Innovations in Sustainable Consumption: New Economics, Socio-Technical Transitions and Social Practices, May, 252–278. https://doi.org/10.4337/9781781001349.00023
  • Klekotko, M. (2018). Praktyki wspólnotowe w ponowoczesnym mieście: w poszukiwaniu nowej perspektywy. Miscellanea Anthropologica et Sociologica, 19(2016), 209–229.
  • Klekotko, M. (2020). Sceny miejskie i praktyki wspólnotowe w wielkim mieście. In Wielkomiejskie wspólnoty: trwałość i zmiana (pp. 120–140). Instytut Stosowanych Nauk Społecznych UW. http://www.isns.uw.edu.pl/pliki/wydawnictwa/Wielkomiejskie.pdf
  • Klitkou, A., Bolwig, S., Huber, A., Ingeborgrud, L., Pluciński, P., Rohracher, H., Schartinger, D., Thiene, M., & Żuk, P. (2022). The interconnected dynamics of social practices and their implications for transformative change: A review. Sustainable Production and Consumption, 31, 603–614. https://doi.org/10.1016/j.spc.2022.03.027
  • Kluger, D. M., Aizenbud, Y., Jaffe, A., Parisi, F., Aizenbud, L., Ba, E. M., Bse, J. M. K., Farhadian, S., Kluger, H. M., & Kluger, Y. (2020). Impact of healthcare worker shift scheduling on workforce preservation during the COVID-19 pandemic. Infection Control & Hospital Epidemiology, 41, 1443–1445. https://doi.org/10.1017/ice.2020.337
  • Kubacka, M., Luczys, P., Modrzyk, A., & Stamm, A. (2021). Pandemic rage : Everyday frustrations in times of the COVID-19 crisis. 2020. https://doi.org/10.1177/00113921211050116
  • Kyngäs, H. (2020). Inductive Content Analysis. In H. Kyngäs, K. Mikkonen, & M. Kääriäinen (Eds.), The Application of Content Analysis in Nursing Science Research (pp. 13–21). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-030-30199-6_2
  • Lee, M. T., Bialowolski, P., Weziak-bialowolska, D., Kay, D., Lerner, P. J., Mcneely, E., Vanderweele, T. J., Lee, M. T., Bialowolski, P., Weziak-bialowolska, D., Kay, D., Lerner, P. J., Mcneely, E., & Self-assessed, T. J. V. (2021). Self-assessed importance of domains of flourishing : Demographics and correlations with. The Journal of Positive Psychology, 16(1), 137–144. https://doi.org/10.1080/17439760.2020.1716050
  • Morgan, G. T., Coleman, S., Robinson, J. B., Touchie, M. F., Poland, B., Jakubiec, A., Macdonald, S., Lach, N., & Cao, Y. (2022). Wellbeing as an emergent property of social practice. Buildings and Cities, 3(1), 756–771. https://doi.org/10.5334/bc.262
  • National Institutes of Health. (2020). NIH COVID-19 Research. https://covid19.nih.gov/
  • Pauksztat, B., & Grech, M. R. (2022). Building social support : The impact of workgroup characteristics , the COVID-19 pandemic and informal interactions. 72, 1175–1189. https://doi.org/10.3233/WOR-220020
  • Reckwitz, A. (2002). Toward a Theory of Social Practices: A Development in Culturalist Theorizing. European Journal of Social Theory, 5(2), 243–263. https://doi.org/10.1177/13684310222225432
  • Schatzki, T. (1996). Social Practices: A Wittgensteinian approach to human activity and the social. Cambridge University Press.
  • Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2021). Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, Dz.U.2021.861. Dziennik Ustaw 1360, 47, 1–10. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20210000861/O/D20210861.pdf (data dostępu: 02.07.2025)
  • Shove, E., Pantzar, M., & Watson, M. (2012). Everyday Life and How It Changes. Sage.
  • Smagacz-Poziemska, M., Bukowski, A., & Martini, N. (2021). Social practice research in practice. Some methodological challenges in applying practice-based approach to the urban research. International Journal of Social Research Methodology, 24(1), 65–78. https://doi.org/10.1080/13645579.2020.1760577
  • Soper, G. A. (1919). The Lessons of the Pandemic. Science, 49(1274), 501–506. https://doi.org/10.1126/science.49.1274.501
  • Spaargaren, G., Lamers, M., & Weenink, D. (2016). Introduction: Using practice theory to research social life. Practice Theory and Research: Exploring the Dynamics of Social Life, 3–27. https://doi.org/10.4324/978131565690-11
  • Surdykowska, B. (2021). Industrial relations and social dialogue Poland : Working life in the COVID-19 pandemic 2021. www.eurofound.europa.eu
  • Szymczak, W. (2018). Podstawy statystyki dla psychologów : podręcznik akademicki (Wydanie II). Difin.
  • Timans, R., Wouters, P., & Heilbron, J. (2019). Mixed methods research : what it is and what it could be. 193–216.
  • Wang, K., Goldenberg, A., Dorison, C. A., Miller, J. K., Uusberg, A., Lerner, J. S., Gross, J. J., Agesin, B. B., Bernardo, M., Campos, O., Eudave, L., Grzech, K., Ozery, D. H., Jackson, E. A., Garcia, E. O. L., Drexler, S. M., Jurković, A. P., Rana, K., Wilson, J. P., Moshontz, H. (2021). A multi-country test of brief reappraisal interventions on emotions during the COVID-19 pandemic. Nature Human Behaviour, 5(8), 1089–1110. https://doi.org/10.1038/s41562-021-01173-x
  • Wells, J., Scheibein, F., Pais, L., Rebelo dos Santos, N., Dalluege, C. A., Czakert, J. P., & Berger, R. (2023). A Systematic Review of the Impact of Remote Working Referenced to the Concept of Work–Life Flow on Physical and Psychological Health. Workplace Health and Safety, 71(11), 507–521. https://doi.org/10.1177/21650799231176397
  • Weziak-bialowolska, D., Bialowolski, P., Leon, C., Koosed, T., & Mcneely, E. (2020). Psychological Climate for Caring and Work Outcomes : A Virtuous Cycle.
  • Węziak-Białowolska, D., Białowolski, P., & McNeely, E. (2019). Worker’s well-being. Evidence from the apparel industry in Mexico. Intelligent Buildings International, 11(3–4), 158–177. https://doi.org/10.1080/17508975.2019.1618785
  • Węziak-Białowolska, D., Mcneely, E., & Vanderweele, T. J. (2019). Human Flourishing in Cross Cultural Settings . Evidence From the United. 10(May), 1–13. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.01269
  • Władyka, K. (2023). Poradnik Wpływ pandemii COVID-19 na kształtowanie się nowych modeli pracy. In Poradnik Wpływ pandemii COVID-19 na kształtowanie się nowych modeli pracy. https://lewiatan.org/wp-content/uploads/2023/07/Poradnik.-Wplyw-pandemii-COVID-19-na-ksztaltowanie-sie-nowych-modeli-pracy.pdf (data dostępu: 02.07.2025)

Downloads

Download data is not yet available.